Chân dung nhạc sĩ Châu Kỳ và danh ca Mộc Lan
Nhạc sĩ Châu Kỳ sinh ngày 5/11/1923 tại làng Dưỡng Mong, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông là một trong những nhạc sĩ tiên phong sáng tác tân nhạc và nhạc vàng miền Nam. Tên tuổi và âm nhạc của Châu Kỳ đã được ghi trang trọng trong hành trình phát triển rực rỡ của nền tân nhạc Việt Nam một thời.
Với sức sáng tác bền bỉ, ông đã để lại cho đời hơn 200 ca khúc bất hủ, được nhiều thế hệ yêu nhạc say mê như: Con đường xưa em đi, Giọt lệ đài trang, Đón xuân này nhớ xuân xưa, Đừng nói xa nhau, Được tin em lấy chồng, Đường về nhà em,…
Còn Mộc Lan là nữ danh ca nổi tiếng tại Sài Gòn từ thập niên 1940 – 1950, được đánh giá là người có tài sắc vẹn toàn. Dung nhan thời thiếu nữ của danh ca Mộc Lan được mô tả là “đẹp như tranh vẽ, da trắng như trứng gà bóc, răng đều như hạt cườm”. Bên cạnh nhan sắc lộng lẫy, Mộc Lan còn sở hữu một giọng hát vừa chuẩn mực, vừa đa tình làm say mê biết bao chàng trai si tình thở đó. Thời ấy không một sân khấu đại nhạc hội nào vắng bóng nữ danh ca xinh đẹp.
Danh ca Mộc Lan tên thật là Phạm Thị Ngà, sinh năm 1931 ở Hải Phòng. Vì cuộc sống cơ cực bà phải theo anh trai vào Sài Gòn tha phương cầu thực. Tại chốn đô thành, bà may mắn gặp được nhạc sĩ Lê Thương và được ông dìu dắt vào nghề, đặt cho một nghệ danh rất đẹp – Mộc Lan, tên một loài hoa thuần khiết và ngọt ngào. Ca khúc đưa tên tuổi Mộc Lan vào hàng danh ca khi ấy chính là bài “Đi chơi chùa hương” do GS Nhạc sĩ Trần Văn Khê phổ từ bài thơ “Chùa Hương”.
Mối tình “sớm nở tối tàn” của nhạc sĩ Châu Kỳ và danh ca Mộc Lan
Nhắc đến cái tên nhạc sĩ Châu Kỳ hay danh ca Mộc Lan, người ta sẽ nhớ ngay đến đôi song ca Châu Kỳ – Mộc Lan lừng danh một thời.
Lúc nhạc sĩ Châu Kỳ gặp Mộc Lan, ông chỉ là một ca sĩ nổi tiếng vừa từ Huế vào Sài Gòn. Khi ấy, nhạc sĩ Châu Kỳ khá đẹp trai, hát hay lại giỏi nhạc, tuy không cao lớn nhưng đứng cùng sân khấu với nữ danh ca xinh đẹp Mộc Lan lại chẳng bị khuất lấp. Giọng hát của họ khi ấy được nhà văn Trần Áng Sơn – em trai nữ danh ca Mộc Lan, khen ngợi là hòa hợp, tô điểm cho nhau khiến cảnh vật xung quanh cũng trở nên tưng bừng, rộn rã.
Cứ thế, đôi trai tài gái sắc hợp nhau cả trên sân khấu lẫn ngoài đời, họ yêu nhau rồi nên duyên vợ chồng trong sự ủng hộ, yêu mến của mọi người. Sau khi kết hôn, nhạc sĩ Châu Kỳ đưa người vợ xinh đẹp, nhỏ hơn mình 8 tuổi về Huế để ra mắt gia đình và sống luôn ở đấy. Về Huế, cả hai thường xuyên đi hát cho đài phát thanh cố đô với mức lương khá hậu hĩnh. Thế nhưng, tổ ấm của đôi song ca tài danh, nổi tiếng nhất đương thời lại chỉ là một căn phòng nhỏ nép phía sau Ty Thông tin huế dưới chân cầu Trường Tiền, khác một trời một vực so với hình ảnh rực rỡ của cả hai khi đứng trên sân khấu.
Nhưng đáng tiếc, căn phòng nhỏ ấy không thể nuôi dưỡng hạnh phúc của nhạc sĩ Châu Kỳ và danh ca Mộc Lan. Ở Huế được một thời gian, những tin đồn thất thiệt về mối quan hệ thân thiết giữa danh ca Mộc Lan và một người đàn ông giàu có khiến nhạc sĩ Châu Kỳ ghen tuông dữ dội. Thế là ông quyết định dẫn vợ vào Sài Gòn sinh sống nhằm tránh xa thị phi và níu giữ cuộc hôn nhân đang trên bờ vực sụp đổ. Thế nhưng, sau bao nỗ lực, đôi trai tài gái sắc cũng chính thức đường ai nấy đi vào năm 1954.
Sau này, trong cuốn “Những trang sách khép mở”, nhà văn Trần Áng Sơn – em ruột của ca sĩ Mộc Lan đã lý giải nguyên nhân rạn nứt của đôi uyên ương Châu Kỳ – Mộc Lan chính là do sự xuất hiện của một người đàn có tên là Mệ Phủ. Trong cuốn sách có ghi rằng: “Vào những buổi chiều, ông ta thường đến thăm các chị tôi và lúc nào cũng mang quà cáp cho mọi người. Ông thường tự lái chiếc xe jeep hiệu Lăng Rô Vơ, tiếng máy xe nổ rất êm… Tuy tặng những món quà đắt nhất, đẹp nhất cho chị Ngọc, thế nhưng người ông ta chú ý lại chính là cô em Mộc Lan, họa mi tuyệt sắc của cố đô Huế thời ấy. Tôi nhận ra điều này vì thời gian gần đây anh Châu Kỳ ít xuất hiện cùng với chị tôi, nhất là trong những lần có sự hiện diện của vị khách quý tộc… Rồi sau đó một thời gian anh Châu Kỳ công khai phản đối gia đình tôi về sự hiện diện quá ư đặc biệt của Mệ Phủ… Anh Châu Kỳ và chị tôi vào lại Sài Gòn, thế rồi họ chia tay nhau”.
Về phía nhạc sĩ Châu Kỳ, sau này trong một lần phỏng vấn ông tiết lộ lý do tan vỡ là vì nữ danh ca Mộc Lan ngoại tình. Dù đã dắt vợ vào Sài Gòn, nhưng tình địch vẫn bám theo. Ở chốn đô thị phồn hoa, đôi tình nhân vẫn hẹn hò, gặp gỡ nhau. Lời ong tiếng ve râm ran khắp chốn nên nhạc sĩ Châu Kỳ quyết định theo dõi vợ. Khi ấy ông đi cùng nhà thơ Đặng Văn Nhân, bám theo tới tận Chợ Lớn. Nhưng nhạc sĩ Châu Kỳ lại không đủ can đảm chứng kiến người đã từng “hương lửa mặn nồng” cùng mình, nay lại tay trong tay với người khác nên nhờ ông Nhân đi bộ theo dõi, còn mình chỉ ở lại trong xe chờ. Đến khi được ông Nhân trở ra kể lại sự tình, nhạc sĩ Châu Kỳ thấy như trời đất sụp đổ, thậm chí ông còn tông vừa cửa xe, rồi còn định nhảy sông tự vẫn, nhưng may nhờ có ông Nhân ghì lại. Bao nhiêu uất ức dồn nén, cả hai quyết định chia tay nhau.
Duyên tình lỡ làng khiến lòng chàng nhạc sĩ tan nát
Ân nghĩa phu thê kéo dài 6 năm với danh ca Mộc Lan để lại dư âm buốt nhói trong lòng nhạc sĩ Châu Kỳ. Ông đem những tổn thương trong lòng hóa thành lời ca tiếng hát. Thế là giai đoạn này, nhạc sĩ Châu Kỳ cho ra đời hàng loạt ca khúc đau thương, sầu lụy như: Từ giã kinh thành, Khúc ly ca, Đàn không tiếng hát, Tiếng hát dân Chàm, Biệt kinh kỳ, Khuya nay anh đi rồi, Tìm nhau trong kỷ niệm, Hương Giang tôi còn chờ, Đừng nói xa nhau, Tiếng ca đó về đâu,…
Cứ thế 3 năm ròng rã trôi qua, nỗi đau trong lòng cũng dần nguôi ngoai, nhạc sĩ Châu Kỳ gặp gỡ cô nữ sinh Kha Thị Đàng. Cả hai nên duyên vợ chồng và chung sống hạnh phúc với nhau gần 60 năm trước khi nhạc sĩ Châu Kỳ qua đời vào năm 2008.
Còn về phía danh ca Mộc Lan thì sao? Sau khi tan vỡ hôn nhân với nhạc sĩ Châu Kỳ, bà đi bước nữa với một người đàn ông khác nhưng không thành. Đó là một người đàn ông bất tài, chỉ muốn đào mỏ từ danh tiếng của vợ. Còn hiện nay, danh ca Mộc Lan đang sống lẻ loi trong một con hẻm nhỏ trên đường Lê Văn Sỹ, TP. Hồ Chí Minh.
