NSND Thanh Huyền là một trong những giọng ca “đắt giá” nhất dòng nhạc cách mạng thập niên 1960 – 1980. Bà từng theo học khoa Thanh nhạc ở trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Nhạc viện Hà Nội), học thêm cả kỹ thuật hát văn, ca Huế và dân ca Bắc Bộ. 

Bà sở hữu nhiều giải thưởng danh giá về âm nhạc, thu âm nhiều ca khúc “để đời” và đi lưu diễn nhiều nơi. Đặc biệt, bà là nữ ca sĩ đầu tiên vinh dự nhận danh hiệu NSND, cũng là một trong số ít người nhận được Huy hiệu Bác Hồ.

NSND Thanh Huyền có một mối tình sâu đậm với cố NSND Thanh An. Cố NSND Thanh An sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mồ côi cha mẹ từ sớm. Ông sớm giác ngộ cách mạng, rồi tham gia vệ quốc đoàn. Sau này, được phát hiện năng khiếu nghệ thuật, ông được cử đi học ở trường Âm nhạc Việt Nam. 

Ban đầu, ông được học để trở thành nhạc sĩ, nhưng rồi chuyển hướng sang làm nhà điện ảnh vì đam mê. Cùng học chung trường Âm nhạc Việt Nam khi đó chính là cơ duyên khiến hai người gặp nhau, rồi nên duyên vợ chồng. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn với báo CAND, nữ nghệ sĩ đã hé lộ những điều ít người viết về cuộc hôn nhân của họ.

NSND Thanh Huyền nhớ lại: “Khi chúng tôi gặp nhau ở trường nhạc, tôi chưa từng yêu ai cả. Chúng tôi gắn bó số phận với nhau và trở thành một gia đình. Gần như chúng tôi không bao giờ cãi nhau. Chúng tôi sống đơn giản và không bao giờ nghĩ nhiều về vật chất. Trong nghệ thuật, chúng tôi góp ý cho nhau, và cùng hiểu rằng phải làm nghề bằng toàn bộ tình yêu và niềm đam mê không toan tính thì mới mong được khán giả nhớ đến”.

Bà tâm sự, bạn bè của bà có nhiều người không hạnh phúc trong hôn nhân, từng kết hôn nhiều lần. Thấy vợ chồng bà bên nhau nhiều năm vẫn hạnh phúc, bạn bà từng trêu: “Suốt đời chỉ sống cạnh một người đàn ông mà không thấy chán à”. Đáp lại, NSND Thanh Huyền chỉ cười. Bà biết trong đời nghệ sĩ, không tránh khỏi phút giây xao động vì ai đó, nhưng tất cả chỉ là thoáng qua. Nữ ca sĩ nức tiếng một thời khẳng định: “Gặp ai, tôi vẫn thấy người chồng thân yêu của mình là số 1. Anh sống tử tế với mọi người, hy sinh nhẫn nại cho gia đình, yêu thương vợ con hết mực, tôi còn mong gì hơn nữa”.

Lại nói về thuở mới bên nhau, khi ấy hai vợ chồng NSND rất nghèo có. Bà Thành Huyền kể, khi ấy ông An không có nổi chiếc xe đạp để đi, cưới nhau sau thì cả hai sống ở trong một gian nhỏ, lại thường bận rộn việc riêng. Ông An thường đi xa làm phim, bà cũng hay đi lưu diễn, hay phải gửi các con sang hàng xóm trông giúp. Tuy xa mặt nhưng cả hai không hề cách lòng, hai trái tim vẫn luôn rung động và hướng về nhau.

NSND Thanh Huyền kể: “Anh Thanh An rất hiểu nỗi khổ của người nghệ sĩ. Anh thường động viên vợ phải cố gắng. Những lúc vắng nhà thì thôi, nhưng hễ anh ở nhà là mỗi lần tôi đi diễn về thế nào anh cũng nấu sẵn một bát cháo gà bồi dưỡng vợ, để vợ giữ sức khỏe mà hát hay hơn. Anh là người nhân hậu và nhiệt tình với tất cả mọi người. Ai nhờ việc gì, anh cũng giúp. Ngay cả những việc anh biết mình không làm được, nhưng vì cả nể, anh vẫn cứ nhận lời. Anh thương yêu vợ thương con hết mực”. 

Bản thân nữ ca sĩ cũng không phải là người thích cuộc sống nổi tiếng. Dù có danh tiếng lẫy lừng, được nhiều khán giả ái mộ, nhưng bà lại chọn lối sống bình dị, thích chăm sóc gia đình, con cái. NSND Thanh Huyền bộc bạch: “Trên sân khấu mình có thể rất lộng lẫy, nhưng về đời thường mình chỉ muốn làm một người đàn bà bình thường nhất, chăm chút cho tổ ấm gia đình. Tôi không muốn làm một người nổi bật. Tôi nghĩ, với người ca sĩ thì quan trọng nhất là giọng hát, không phải cái đẹp bề ngoài. Chồng tôi từng nói, ông yêu quý vợ hơn cũng bởi vì đức tính đó”.

Một trong những điểm chung của cặp vợ chồng NSND ấy chính là sự hết lòng vì nghệ thuật. Bà Thanh Huyền kể: “Ngay cả lúc nghèo nhất, vợ chồng tôi cũng không bao giờ nghĩ rằng mình làm nghệ thuật là vì tiền. Thế hệ tôi, đi biểu diễn về, bụng đói meo là chuyện bình thường. Chúng tôi cứ sống trong căn nhà nhỏ hơn chục mét vuông cho đến khi tôi được phong NSND và được Nhà nước phân cho căn hộ này”.

Nhưng sức khỏe NSND Thanh An ngày một suy yếu, rồi ông qua đời vào năm 2011, hưởng thọ 77 tuổi. Sự ra đi của ông là một cú sốc lớn với NSND Thanh Huyền, khiến người phụ nữ ấy gần như ngã quỵ. Bà nhớ lại: “Sau ngày ông mất, bà bị nặng tai, bác sĩ nói vì bà đã khóc quá nhiều. Bà nghe không rõ nữa, thế là phải điều trị ngoại trú”.

Căn nhà nhỏ từng rộn vang tiếng nói tiếng cười, giờ đây bỗng trở nên hiu quạnh đến lạ. Nữ ca sĩ trầm ngâm nói: “Vẫn biết cuộc đời là hữu hạn. Không ai tránh được quy luật của đời sống. Chúng tôi đã cùng nắm tay nhau đi trong cuộc đời 46 năm, gần nửa thế kỷ, biết bao hạnh phúc và cả đắng cay vui buồn đã nếm trải.

Giờ đây chỉ còn lại một mình trong ngôi nhà, các con đều đã trưởng thành và ở xa, thì tôi càng nhớ đến anh. Nhìn vào đâu cũng là gặp lại những kỷ niệm. Tôi tưởng như anh vẫn ngồi đây, trên chiếc ghế này, để trò chuyện cùng vợ về một bộ phim hay, một bài hát yêu thích”.

Sau khi NSND Thanh An mất, hai người con của bà có ngỏ ý đưa mẹ về sống chung. Anh con trai thì muốn đưa mẹ sang Đức ở cùng mình, cô con gái út cũng mong bà chuyển sang ở chung vui vầy cùng các cháu. Thế nhưng, NSND Thanh Huyền quyết định từ chối, ở lại trong căn nhà cũ đầy ắp kỉ niệm của hai người.

Bà kể: “Tôi bảo, thôi cứ để mẹ ở đây, trong căn nhà của bố mẹ. Ở đây mẹ sẽ có được cái cảm giác như vẫn được trò chuyện với bố mỗi ngày. Căn nhà này đã dung chứa biết bao kỷ niệm buồn vui, mẹ muốn được đối thoại với những kỷ niệm ấy, ngắm nhìn lại nó, và mẹ thấy lòng nhẹ nhàng hơn”.

Mối tình son sắt của NSND Thành Huyền và cố NSND Thanh An khiến ai nấy không khỏi cảm động. Cả hai cùng nắm tay nhau đi qua những năm tháng từ chiến tranh đến thời bình, cùng nhau chia ngọt sẻ bùi. Họ vừa là những người đồng nghiệp ăn ý, vừa là bạn đời tri âm tri kỷ không thể nào thay thế. Căn nhà nhỏ nay đã khuyết đi một bóng hình, nhưng trong trái tim người phụ nữ làng hoa Ngọc Hà Hà Nội thì không. Ông đã rời xa cõi tạm, nhưng tình yêu sâu lắng ông dành cho bà vẫn đầy ắp nơi đây…

NSND Thanh Huyền: Từ người con gái làng hoa Ngọc Hà đến bậc thầy của trường phái nhạc Cách mạng dân ca Bắc Bộ

Top 3 ca khúc nhạc cách mạng hay nhất của NSND Thanh Huyền