“Huế xưa” là của ai?
Ca khúc “Huế xưa” được mở đầu bằng câu hát ngọt ngào:
“Tôi có người em sông Hương núi Ngự,
của lũy tre Thôn Vỹ hiền từ, của kinh thành cổ xưa thật xưa.
Buổi trưa em che nón lá, cá Sông Hương liếc nhìn ngẩn ngơ,
lũ chim quyên ngất ngây từ xa…”
Hồi thập niên 1990, 2000 có rất nhiều ca sĩ trong nước trình diễn ca khúc này như ca sĩ Vân Khánh, Cẩm Ly, Thu Hiền,… Và tất cả các ca sĩ này đều ghi tác giả sáng tác ca khúc “Huế xưa” là nhạc sĩ Châu Kỳ.
Trước đó, năm 1980 ở hải ngoại, ca sĩ Thiên Trang là người đầu tiên trình bày ca khúc “Huế xưa” và ghi tên tác giả là nhạc sĩ Anh Bằng. Đến năm 1995, ca sĩ Thanh Lan trình bày ca khúc này trên Đĩa nhạc Asia số 10 với chủ đề “Gửi người một niềm vui” thì MC giới thiệu bài hát này là của nhóm Lê Minh Bằng.
Khi tra cứu ca khúc “Huế xưa” trên danh mục những bài hát được cấp phép phát hành trên trang web của Cục Nghệ thuật biểu diễn thuộc Bộ VHTTDL thì xuất hiện 2 bài hát “Huế xưa” khác nhau, 1 bài của nhạc sĩ Anh Bằng, 1 bài của nhạc sĩ Châu Kỳ. Nhưng khi xem kỹ thì hai bài này chỉ là một.
Vậy tác giả thực sự của ca khúc “Huế xưa” là ai?
Sau này ca sĩ Thiên Trang tiết lộ rằng, khi Thiên Trang sang hải ngoại, đích thân nhạc sĩ Anh Bằng đã chỉ dẫn thêm về âm nhạc cho cô và mời cô về Asia cộng tác. Khi ấy, nhạc sĩ Anh Bằng đã thực hiện cho Thiên Trang một album nhạc toàn những bài do ông sáng tác, đó là băng Asia 31 mang tên “Tình khúc Anh Bằng”. Trong album này có ca khúc “Huế xưa”. Như vậy có thể thấy, nhạc sĩ Anh Bằng đã thừa nhận “Huế xưa” là nhạc phẩm do chính ông sáng tác. Ngoài ra, lúc sinh thời nhạc sĩ Châu Kỳ cũng chưa bao giờ lên tiếng thừa nhận ông là tác giả của bài “Huế xưa”.
Vậy tại sao lại sinh ra sự nhầm lẫn này? Đó là vào thời điểm trước năm 2000, nhạc của Anh Bằng và nhiều nhạc sĩ sinh sống ở hải ngoại bị cấm ở Việt Nam. Vì vướng khâu kiểm duyệt nên các ca sĩ khi phát thành ca khúc “Huế xưa” không thể để tên nhạc sĩ Anh Bằng được. Khi ấy, nhạc sĩ Châu Kỳ lại là một người con xứ Huế, nét nhạc của bài “Huế xưa” cũng rất giống với phong cách sáng tác của Châu Kỳ. Đó có thể là ký do khiến nhiều bìa băng đĩa trong nước thường để tên nhạc sĩ Châu Kỳ và khiến nhiều người nhầm lẫn ông là tác giả của ca khúc nổi tiếng này.
Quay lại năm 1995, khi trung tâm Asia đưa bài “Huế xưa” cho ca sĩ Thanh Lan hát, MC giới thiệu ca khúc này là do nhóm Lê Minh Bằng sáng tác. Được biết, nhóm Lê Minh Bằng là nhóm nhạc nổi tiếng do 3 nhạc sĩ gồm Lê Dinh, Minh Kỳ, Anh Bằng gộp thành. Ca khúc “Huế xưa” được sáng tác sau năm 1975, nên không có sự tham gia của nhạc sĩ Minh Kỳ vì ông qua đời ở trong nước vào đúng năm 1975. Vì vậy có thể ca khúc này được nhạc sĩ Anh Bằng sáng tác với sự góp sức của nhạc sĩ Lê Dinh, nên MC mới giới thiệu đây là sáng tác của nhóm Lê Minh Bằng.
Như vậy có thể kết luận, ca khúc “Huế xưa” là của nhạc sĩ Anh Bằng. Hiện nay, trong các chương trình nhạc vàng trong nước giới biên tập cũng đã để tên nhạc sĩ Anh Bằng là người sáng tác.
Lời ca khúc “Huế xưa” của nhạc sĩ Anh Bằng
Tôi có người em sông Hương núi Ngự,
của lũy tre Thôn Vỹ hiền từ, của kinh thành cổ xưa thật xưa.
Buổi trưa em che nón lá, cá Sông Hương liếc nhìn ngẩn ngơ,
lũ chim quyên ngất ngây từ xa.
Tôi sống độc thân trong căn phố nghèo
bởi trót thương nên nhớ thật nhiều, bởi em là hạnh phúc tình yêu.
Ở bên ni qua bên nớ cách con sông chuyến đò chẳng xa.
Nhỏ sang thăm có tôi đợi chờ.
Huế ơi! Không biết bây chừ
tiếng ca nào vương bên mạn thuyền có ai chờ ai qua Tràng Tiền?
Không biết bây chừ nữ sinh mang nón bài thơ
để trai xứ Huế mộng mơ.
Huế ơi! Ta nhớ muôn đời
Bóng trăng hồ sen trong Hoàng Thành.
Tiếng chuông từng đêm Thiên Mụ buồn.
Ta nhớ muôn đời người con gái Huế quá xinh!
Tóc mây ngang lưng trữ tình.
Non nước Thần Kinh quê hương đất lạnh.
Cả trái tim sông núi của mình.
Cả linh hồn của dân hùng anh.
Bởi đâu gây nên nông nỗi cánh chim bay giữa trời lẻ loi.
Nhỏ tôi yêu khóc bao giờ nguôi?
Tôi đã lạc em trong cơn biến động.
Để tháng năm hai đứa lạnh lùng.
Để đêm ngày kẻ nhớ người mong.
Khổ đau cao như mây tím.
Phố năm xưa đã buồn buồn thêm.
Nhỏ yêu ơi! Biết đâu mà tìm?
