CA KHÚC “BẢN TÌNH CUỐI”

• Tên ca khúc: Bản tình cuối
• Thơ: Nguyên Sa
• Phổ nhạc: Ngô Thụy Miên
• Thể loại: Tình ca
• Năm ra đời: 1971
• Ca sĩ thể hiện tiêu biểu: Lệ Thu, Duy Quang, Khánh Ly, Bằng Kiều…

Ca khúc “Bản tình cuối” ra đời trong hoàn cảnh nào?

Làng nhạc Việt thập 1960 đã ghi nhận rất nhiều nhạc sĩ có tài sáng tác nhạc tình ca như Trịnh Công Sơn, Vũ Thành An, Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên. Họ tuy sáng tác chung một thể loại nhưng lại mang màu sắc âm nhạc và cá tính khác biệt, không ai trùng lặp ai cả.

Tuy nhiên, trong số 5 người này chỉ có Ngô Thụy Miên và Từ Công Phụng là dành trọn đời cho tình ca lãng mạn. Đặc biệt là Ngô Thụy Miên, ông gây ấn tượng mạnh khi cho ra mắt băng nhạc “Miên tình khúc”. Đây là băng nhạc thành công nhất bởi tất cả các ca khúc trong đó đều trở nên bất hủ, có sức sống mạnh mẽ suốt nửa thế kỷ qua. 

“Bản tình cuối” là trong số 17 nhạc phẩm bất hủ được nhạc sĩ Ngô Thụy Miên đưa vào băng nhạc “Miên tình khúc”. Ca khúc này được nhạc sĩ chắp bút vào năm 1971, trước khi xuất bản băng nhạc “Miên tình khúc” 3 năm. 

“Bản tình cuối” là nhạc phẩm tôn vinh tình yêu vĩnh cửu. Ngô Thụy Miên đã đưa công chúng đến vùng đất đầy ắp niềm yêu thương vĩnh hằng. Ở đó, ông hé lộ về hạnh phúc trọn đời trọn kiếp. Yêu em đến vô tận, yêu em đến đắm đuối, vượt quá bao năm tháng thờ ơ vẫn để trống một chỗ dành cho em. Đó là thứ tình yêu không lung lay, không đổi thay.

“Bản tình cuối” mang giai điệu yêu thương cho “tình đầu cũng như tình cuối” của một người trai vừa đa tình nhưng cũng vừa chung tình. Với bản nhạc này, Ngô Thụy Miên như mang người nghe du dương theo những giai điệu tình buồn một cách nhẹ nhàng và đằm thắm. Dẫu biết đây là “bản tình cuối” thì nó vẫn mang màu sắc của sự yêu thương vô bờ bến chứ không hề bi lụy, suy sụp, đau đớn giằng xé.

“Bản tình cuối” và thông điệp tình yêu vĩnh cửu, thủy chung

Người ta thường nói, âm nhạc của Ngô Thụy Miên là liều thuốc chữa lành tâm hồn. Ông luôn biết cách ru người khác về miền ký ức tươi đẹp của một thời tình yêu mặn nồng:

“Mưa có rơi và nắng có phai

trên cuộc tình yêu em ngày nào

Ta đã yêu và ta đã mơ

mơ trăng sao đưa đến bên người”

Ngay câu hát đầu tiên, Ngô Thụy Miên đã thả vào thinh không câu hỏi xa xôi mà day dứt “mưa có rơi và nắng có phai trên cuộc tình yêu em ngày nào”. Cuộc tình xưa đã trôi vào dĩ vãng nhưng dư âm, cảm xúc để lại vẫn nguyên vẹn. Trong nỗi khắc khoải thương nhớ về ngày tháng cũ, chàng trai tự vấn, day dứt tự hỏi: Sau bao ngày tháng đã trôi qua mà sao vẫn không thể quên? Nhưng có lẽ hỏi chỉ để hỏi mà thôi, bởi khi đã trót yêu, trót mơ, trót vương vấn thì sẽ rơi vào bể tình không dứt ra được:

“Một lần gặp gỡ đã như quen thuở nào

một lần gặp gỡ nhưng tình ngỡ xa xưa”

Dòng hồi ức ngọt ngào kéo người nghe về những tháng ngày ban sơ của cuộc tình cũ. Mối duyên tình bất chợt kết thành chỉ với “một lần gặp gỡ” mà “như quen thuở nào”, như “tình ngỡ xa xưa”. 

Với nhiều người, tình yêu sét đánh là thứ gì đó hoang đường chỉ có trong phim và tiểu thuyết ngôn tình. Nhưng các nghiên cứu khoa học chỉ ra, đó là thứ cảm giác yêu, dù hiếm hoi nhưng có tồn tại trong đời sống. Khi trúng tiếng sét ái tình trong lần đầu gặp gỡ, giống như một luồng điện quét dọc cơ thể, chân tay run lạnh hoặc tê cứng, tim đập mạnh, loạn nhịp, thân nhiệt tăng lên… và cảm giác yêu thương, quyến luyến tràn ngập. Tất cả phản ứng cơ thể xảy đến trong vài tích tắc khi chạm mặt đối phương.

Tiếng sét ái tình là thứ cảm xúc không dễ phai mờ. Dẫu có không thành thì nó vẫn để lại những dư âm ngọt ngào trong cuộc sống.

“Mây có bay và em có hay

ta ngại ngùng yêu em lần đầu

Ta đã say hồn ta ngất ngây

men yêu đương đã thắm cuộc đời

Một lần nào đó bước bên em âm thầm

một lần nào đó ta vẫn không nói yêu người

Yêu em ta yêu em như yêu tuổi ngây thơ

Bên em bên em ta hát khúc mong chờ

Ngày nào người cho ta biết tình yêu đắm say

Ngày nào đời cho ta biết tình là đắng cay”

Lời hát cất lên nhẹ nhàng, thanh khiết mở ra một góc kín của cuộc tình hoa một. Tình năm xưa là mối tình đầu ngây thơ, trinh nguyên, còn nhiều ngại ngùng, e ấp. Nhưng rồi một ngày nọ, người yêu vụt mất, bóng hồng chợt rẽ bước sang ngang lại ngỡ ngàng, đắng cay và tiếc nuối khôn cùng.

“Mưa đã rơi và nắng đã phai

trên cuộc tình ngây thơ ngày nào

Ta vẫn yêu hồn ta vẫn say

qua bao nhiêu năm tháng ơ thờ”

Đến một ngày, cuộc tình trinh nguyên ấy đã phai dần, bao kỷ niệm cũ dần trở nên phai phôi, ơ thờ… Nhưng “ta vẫn yêu hồn ta vẫn say” như ngày ban đầu.

Những lời hát trong “Bản tình cuối” đẹp đẽ, đơn thuần như chính tình yêu của Ngô Thụy Miên ngoài đời thực. Ông có tình yêu đẹp nhưng nhiều trắc trở với bà Đoàn Thanh Vân. Nhưng sau cùng, hai người vẫn về bên nhau, gắn bó đến ngày hôm nay.

“Qua những bản tình ca trong sáng, lãng mạn và mộng mơ, tôi hi vọng mình đã mở ra một cánh cửa cho tuổi trẻ của thế hệ mình, và ở đó chỉ có tình yêu giữa người và người, tình yêu giữa người và cuộc sống” – đó là tâm nguyện của nhạc sĩ Ngô Thụy Miên được nảy sinh từ hơn nửa thế kỷ trước.

Và điều đặc biệt nhất của Ngô Thụy Miên chính là góc nhìn khác biệt về tình yêu so với những nhạc sĩ khác. Tình yêu của ông có buồn nhưng không hề bi lụy. Tình yêu luôn hướng sự vĩnh cửu. “Tình yêu đối với tôi dù sung sướng hay khổ đau cũng là một điều rất thiêng liêng. Yêu không có nghĩa là chiếm hữu cho riêng mình, yêu là cho tận cùng, là chấp nhận hết buồn vui khổ hận để mang lại hạnh phúc cho người yêu”, Ngô Thụy Miên chia sẻ.

Và chính góc nhìn đầy tích cực về tình yêu đã giúp Ngô Thụy Miên tạo ra một cái kết mở cho “Bản tình cuối”:

“Một ngày nào đó tóc xanh xưa bạc màu

Một ngày nào đó ta có thôi hết yêu người”.