CA KHÚC “THƯƠNG VỀ MIỀN TRUNG”

• Tên ca khúc: Thương về miền Trung
• Nhạc sĩ: Duy Khánh
• Thể loại: Nhạc vàng
• Năm ra đời: 1962
• Ca sĩ thể hiện tiêu biểu: Thanh Thúy, Thanh Tuyền, Băng Châu

Ca khúc “Sao không thấy anh về” ra đời trong hoàn cảnh nào?

Ca – nhạc sĩ Duy Khánh bén duyên với nghệ thuật từ đầu thập niên 1950 nhưng thật sự nổi danh từ thập niên 1960 với những ca khúc mang âm hưởng dân ca và “dân ca mới” của Phạm Duy, nhạc quê hương. Duy Khánh được mệnh danh là 1 trong 4 giọng ca nam bậc nhất của nhạc vàng thời kỳ đầu (tứ trụ nhạc vàng).

Duy Khánh còn được ca ngợi nhiều ở mảng sáng tác với hơn 30 ca khúc đặc sắc. Các nhạc phẩm của ông thường viết về tình yêu quê hương miền Trung, mang hơi thở dân ca xứ Huế. Một trong số những ca khúc nổi tiếng của ông là “Sao không thấy anh về”. 

Ca khúc “Sao không thấy anh về” được sáng tác tác ngay sau thành công của ca khúc “Thương về miền Trung”. Vì thế, “Sao không thấy anh về” được xem là ca khúc “Thương về miền Trung 2”. 

Trong tờ nhạc do Tinh Hoa Miền Nam xuất bản, ca khúc “Sao không thấy anh về” được phổ biến vào ngày 11/10/1962. Ca khúc kể về câu chuyện tình của hai người yêu nhau trong thời ly loạn. Dẫu xa nhau nhưng vẫn luôn đợi chờ, nguyện cầu một ngày nào đó được thắm lại tình xưa. Câu chuyện tình đẹp và lãng mạn như chuyện của ngàn hoa sim tím mông mênh bên rừng phủ trắng sương mờ.

Trước năm 1975, ca khúc “Sao không thấy anh về” được thể hiện bởi nhiều ca sĩ khác nhau. Tuy nhiên, nổi bật hơn cả có lẽ là bản thu của Thanh Thúy, Thanh Tuyền và Băng Châu.

Ngoài hai ca khúc “Thương về miền Trung”, ca – nhạc sĩ Duy Khánh còn có gần 10 ca khúc khác viết về nỗi niềm thương nhớ quê hương miền Trung như: Ai ra xứ Huế, Bao giờ em quê, Sầu cố đô… Tất cả những ca khúc này đều trở nên nổi tiếng và được công chúng yêu thích đến tận bây giờ.

“Sao không thấy anh về” – “đừng cho năm tháng xóa mờ thương nhớ”

“Anh nói rằng: ‘Anh sẽ về thăm quê miền Trung,

Dù năm tháng dài đường xa lạnh lùng’

Dòng sông Hương còn trôi, vừng trăng xưa còn soi,

Sao không thấy anh về thăm anh ơi”

Những câu mở đầu ca khúc này giống như lời tiếp nối với ca khúc “Thương về miền Trung 1”. Khi đó, người con trai đã nói câu hẹn thề sẽ về lại thăm quê miền Trung. Và người con gái miền sông Hương núi Ngự khắc ghi lời nhắn nhủ trong lòng, luôn tin tưởng, đợi chờ chàng trai. Dẫu cách trở đường xa, dẫu năm tháng trôi qua, em vẫn ở đây, đợi anh về.

Trong ca khúc “Thương về miền Trung 1”, chàng trai đã nói rằng, hãy chờ anh về và “đừng cho năm tháng xóa mờ thương nhớ. Vậy nên, người con gái một lòng nuôi nỗi nhớ mong. Cũng trong ca khúc đầu tiên, có lời hẹn ước:

“Nếu còn vầng trăng soi dòng Hương,

núi Ngự còn thông reo chiều buông tôi vẫn còn thương..”

Thì người ơi, sông Hương giờ vẫn là “dòng sông Hương còn trôi, vừng trăng xưa còn soi”. Dòng Hương Giang vẫn lững lờ trôi qua cố đô tịch liêu, vừng trăng xưa vẫn soi bóng con đò bến cũ dạt dào tiếng hát xanh bóng thùy dương. Cảnh cũ, người xưa vẫn còn ở đây, đợi chờ hình bóng nam nhân quay về quê nghèo.

Thế nhưng, đợi mãi “sao không thấy anh về thăm anh ơi”. Đó là câu hát chất chứa nỗi niềm của người con gái ở quê nhà, ngày nhớ đêm mong một bóng hình quen thuộc, thế nhưng chẳng thấy. Cô vẫn ngồi đây đợi anh về để cùng ngắm dòng sông quê hương lững lờ trôi, thưởng thức vầng trăng soi mờ sương bến cũ vẳng câu Nam ai bên sóng vỗ mạn thuyền. 

“Câu hát lời ca ước nguyện xưa, nay còn đâu

Giờ anh núi rừng ngàn xa dãi dầu

Dù anh đi đường mây, tình quê hương còn say

Anh nhớ về cho ấm lại ánh trăng thề”

Ở nơi xứ kinh kỳ, người con gái luôn nhớ về một thời bên nhau thanh bình. Ý tình chung ước nguyện trong lời ca tiếng hát ngày xưa tràn đầy thân ái. Nhưng giờ biết tìm ở đâu nữa, bởi bao năm qua anh vẫn đang dãi dầu ở nơi xa xôi, chẳng biết ngày về.

Nơi quê nhà, người con gái vẫn muốn nhắn nhủ: “Dù anh đi đường mây, tình quê hương còn say, anh nhớ về cho ấm lại ánh trăng thề”. Cảnh cũ người xưa vẫn ở đây, đợi chờ anh về ôn lại kỷ niệm xưa.

Ca khúc “Sao không thấy anh về” được nhạc sĩ Duy Khánh chia làm 2 phần. Phần đầu là lời tâm sự của người con gái ở nơi quê nhà. Phần sau là lời người con trai nhắn gửi từ nơi phương xa.

“Em ơi, chiều nay rừng sương phủ

Quân hành đường còn xa ngàn hoa sim tím mông mênh

Hoa sim thầm nhắc anh duyên tình,

Thương thương về bóng hình người em bên mái nhà tranh”

Dẫu đang miệt mài hành quân nơi rừng xa có sương phủ mây che, nhưng chiều nay khi ngồi nghỉ trên đồi sim tím lại chợt nhớ thương mông mênh về duyên tình với người em gái nơi quê nhà: “Thương thương về bóng hình em bên mái nhà tranh”. Đây như lời khẳng định, anh vẫn luôn nhớ thương về mối tình nơi quê nghèo miền Trung dấu yêu. Anh vẫn mong ngóng ngày nào đó được trở về, hai người cùng dìu nhau dưới ánh trăng thề giống năm nào.

“Xin gắng chờ anh đến ngày mai chung lời ca

Rồi đây thắm lại tình xưa đậm đà

Người hôm nay còn đi, người mai kia còn đi

Nhưng sẽ về vui ấm lại ánh trăng thề”

Sau cảm xúc thương nhớ người em gái ở quê nghèo, chàng trai đưa ra lời hứa hẹn, mong người yêu cố gắng tiếp tục chở anh. Dù đời trai sương gió trên vạn nẻo đường xa nay đâu mai đó nhưng chắc chắn sẽ có một ngày anh trở về thăm quê nghèo, về chung bước với người em gái.