Nhạc sĩ Đặng Thế Phong vĩnh viễn dừng lại tuổi xuân ở mốc 24 và chỉ để lại cho đời 3 nhạc phẩm bất hủ: Đêm thu, Con thuyền không bến và Giọt mưa thu.
Nhạc sĩ Đặng Thế Phong sinh ra ở TP Nam Định, trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Suốt 24 năm cuộc đời, ông chưa từng sống thảnh thơi về kinh tế một ngày nào. Khi bắt đầu viết nhạc và có nhạc phẩm gây tiếng vang thì lại đối mặt với bệnh lao – một trong tứ chứng nan y thời đó. Những năm cuối đời, ông sống chật vật vô cùng và bị bệnh tật hành hạ.
Tuy cuộc đời ngắn ngủ nhưng nhạc sĩ Đặng Thế Phong đã để lại cho đời những nhạc phẩm rất hay. Theo nhạc sĩ Phạm Duy, Đặng Thế Phong đã sáng tác: Đêm thu, Con thuyền không bến, Giọt mưa thu và Sáng rừng. Còn trong bài viết của nhạc sĩ Trương Quang Lục lại cho rằng Đặng Thế Phong có đến 6 sáng tác: Con thuyền không bến, Giọt mưa thu, Đêm thu, Sáng trăng, Sáng trong rừng, Sầm sơn…
Ngoài ra, tờ Tiền Phong số ra ngày 11/1/2026 đăng tư liệu về một nhạc phẩm mới tìm thấy của chàng nhạc sĩ yểu mệnh: Gắng bước lên chùa, lời của nhà văn trinh thám Phạm Cao Củng.
Mặc dù chưa có một con số chính sách về kho tàng âm nhạc của Đặng Thế Phong nhưng giới phê bình đều công nhận, trong sự nghiệp âm nhạc ngắn ngủi, chàng nhạc sĩ tài hoa đã có 3 nhạc phẩm đạt đến đỉnh cao, được công chúng nhiều thế hệ đón nhận: Đêm thu, Con thuyền không bến và Giọt mưa thu.
Nhạc phẩm “Đêm thu”
“Đêm thu” là ca khúc đầu tay của nhạc sĩ Đặng Thế Phong viết cho đêm lửa trại học sinh Hà Nội năm 1940. Nhạc phẩm được soạn với nhạc thuật Tây phương dùng nhịp valse chậm để diễn tả lòng người trước cảnh đêm thu vắng vẻ.
Với nét nhạc mineure rất đẹp, Đặng Thế Phong dẫn người nghe vào một vườn trăng để, cũng như Lê Phương trong “Bản đàn xuân”, tình tự với các loài hoa. Nhưng có lẽ Đặng Thế Phong thấy trước được mệnh yểu của mình nên muốn mở lòng ra thật rộng để thâu tóm vào đó tất cả cảnh vật chung quanh, từ tiếng côn tròn cho tới ánh sao đêm.
Nhạc phẩm “Con thuyền không bến”
“Con thuyền không bến” là nhạc phẩm được viết theo điệu slow và là một trong ba nhạc phẩm nổi tiếng của Đặng Thế Phong. Về hoàn cảnh ra đời của nhạc phẩm có tài liệu cho rằng, Đặng Thế Phong sáng tác khi ở Nam Vang và lần đầu trình diễn tại rạp Olympia, Hà Nội năm 1941.
Theo nhạc sĩ Lê Hoàng Long cho biết, năm 1940, Đặng Thế Phong tạm xa cô Tuyết (người yêu) lên Bắc Giang ít ngày. Nơi đây có con sông Thương – con sông có hai dòng nước bên đục bên trong. Trong thời gian ở đây, ông nhận được thư của cô Tuyết từ thành Nam gửi lên. Đọc xong thư ông có vẻ buồn và suy nghĩ. Bạn bè thắc mắc nên hỏi, ông mới kể cô Tuyết bị bệnh cả tuần và nhớ ông lắm nên ông phải về Nam Định gấp. Chính trong đêm này, Đặng Thế Phong thao thức không chợp mắt được. Ông ngồi dậy và viết “Con thuyền không bến” buồn đến não nề… Hai hôm sau, ông từ giã bạn bè, rút ngắn thời gian để về thành Nam với người yêu.
Nhạc phẩm “Giọt mưa thu”
“Giọt mưa thu” được nhạc sĩ Đặng Thế Phong sáng tác năm 1942, trong những năm khởi đầu của nền tân nhạc Việt Nam. Khi sáng tác nhạc phẩm này, Đặng Thế Phong mới chỉ 24 tuổi và đó cũng là năm ông qua đời, khi vẫn đang ở độ tuổi xuân xanh.
Cho đến nay vẫn không ai biết vì sao ở tuổi xanh xanh đó, nhạc sĩ tài hoa và bạc mệnh lại có thể thấu hiểu được cái “vạn cổ sầu” của kiếp nhân sinh như vậy. Phải chăng đó là số mệnh, là sự báo trước cho kiếp đời buồn bã của ông, cái buồn đã ẩn hiện từ trước đó trong các nhạc phẩm: Con thuyền không bến, Mưa xuân…
