“Tứ trụ nhạc vàng” gồm những ai?

Nhạc vàng là dòng nhạc trữ tình lãng mạn bắt nguồn từ thời tiền chiến và sau đó tiếp tục phát triển ở miền Nam Việt Nam trong giai đoạn từ 1954 – 1975. Đặc trưng của nhạc vàng là lời ca trữ tình bình dân được viết trên những giai điệu chậm buồn (bolero rumba, ballade…), âm hưởng dân ca, hát với giọng thứ quãng âm trung hoặc trầm. Lời ca trong các bản nhạc vàng giản dị, dễ nghe, chất chứa nỗi niềm của một bộ phận trong xã hội, chủ yếu là người nghèo, bình dân. 

Đối với dòng nhạc vàng, công chúng miền Nam trước 1975 ghi nhận 4 giọng ca nam nổi tiếng ít ai sánh bằng, họ được mệnh danh là “tứ trụ nhạc vàng”. 4 người đó là: Duy Khánh, Nhật Trường, Chế Linh và Hùng Cường. Ca sĩ Hùng Cường và Duy Khánh cùng sinh năm 1936; ca sĩ Chế Linh và Nhật Cường cùng sinh năm 1942. 

Trong “từ trụ nhạc vàng”, hiện nay chỉ còn duy nhất danh ca Chế Linh còn sống. Hiện ông vẫn thường xuyên biểu diễn trên nhiều sân khấu lớn nhỏ ở cả trong nước và hải ngoại. Ca sĩ Hùng Cường mất khi mới 60 tuổi (1996); ca sĩ Duy Khánh mất năm 66 tuổi (2003); ca sĩ Nhật Trường – Trần Thiện Thanh mất khi mới 63 tuổi (2005). 

Thật khó để đánh giá trong 4 người ai tài năng hơn ai. Bởi tất cả họ đều được khán giả mến mộ và mỗi người lại có một thế mạnh riêng. Tuy nhiên, 4 ca sĩ lừng danh của nền nhạc vàng cũng sở hữu một số điểm giống nhau như:

– 4 ca sĩ cùng được công chúng miền Nam trước và sau 1975 mến mộ.

– Trong 4 ca sĩ, không có ai sinh ra ở Sài Gòn nhưng đều thành danh trên đất Sài Gòn (Duy Khánh quê ở Quảng Trị; Chế Linh quê ở Ninh Thuận; Nhật Trường quê ở Phan Thiết; Hùng Cường quê ở Bến Tre).

– Cả 4 người đều vừa là ca sĩ, vừa là nhạc sĩ. Những ca khúc họ thể hiện và sáng tác đều sống mãi trong lòng người yêu nhạc vàng. 

– Cả 4 người đều là nghệ sĩ tài năng bậc nhất nhưng cũng rất đào hoa, đa tình. Nổi tiếng nhất là Chế Linh với 4 đời vợ và 14 người con; Nhật Trường có 3 đời vợ và 6 người con; Duy Khánh có 3 đời vợ; Hùng Cường có 1 vợ chính thức nhưng lại nổi tiếng đào hoa.

Người duy nhất dung hòa được 2 vai trò ca – nhạc sĩ là ai?

Trong số 4 người, ca sĩ Hùng Cường có vẻ ít tiếng tăm trong thể loại nhạc vàng nhất. Ông cũng ít được giới trẻ biết đến nhất. Lời ca tiếng hát của Hùng Cường chỉ được biết nhiều ở giai đoạn trước 1975. 

Riêng ở mảng sáng tác, Hùng Cường viết không nhiều nhưng cũng để lại các tuyệt phẩm như: Đêm trao kỷ niệm, Về thăm xứ lạnh…

Người thứ 2 trong “tứ trụ nhạc vàng” là ca sĩ Nhật Trường. Khi sáng tác, ông lấy tên thật là Trần Thiện Thanh, còn khi hát thì lấy tên Nhật Trường. Tuy là ca sĩ nhạc vàng nổi tiếng nhưng ông lại có vẻ nổi bật hơn ở lĩnh vực sáng tác. Những bài hát của ông được xếp vào dòng nhạc bình dân đại chúng, dễ đi vào lòng người nhưng cũng mang giá trị nghệ thuật cao. Âm nhạc của ông đề cao giá trị con người trong thời loạn. Riêng dòng nhạc tình, ông để lại những tuyệt phẩm như: Khi người yêu tôi khóc, Trên đỉnh mùa đông, Chiều phá Tam Giang…

Trong “tứ trụ nhạc vàng”, Nhật Trường luôn được gắn với dòng nhạc lính. Có lẽ vì ông là một người lính nên thấu hiểu sâu sắc được những gian lao đời lính, những chiến ông thầm lặng của họ. Sự nghiệp âm nhạc của ông cũng có những nhạc phẩm gắn liền với đời lính như: Rừng lá thấp, Biển mặn, Anh chết đâu anh…

Người thứ 3 trong “tứ trụ nhạc vàng” là Chế Linh. Ông là ca sĩ duy nhất trong “tứ trụ” còn sống và cũng là ca sĩ lớn tuổi nhất của âm nhạc Việt Nam vẫn còn hoạt động trên các sân khấu lớn nhỏ. 

Chế Linh theo đuổi dòng nhạc đậm chất “bình dân đại chúng” với cách hát nức nở, nỉ non như lời tâm sự. Trước 1975, ông thời hát các bài “thời trang” như: Nhẫn cỏ cho em, Hai bàn tay trắng, Nhớ người yêu… 

Ở vai trò nhạc sĩ, ông dùng bút danh Tú Nhi và sáng tác các ca khúc nhạc vàng bolero dễ nghe, dễ đi vào lòng người như: Bài ca kỷ niệm, Đoạn táu bút, đêm buồn tỉnh lẻ… Tuy nhiên, công chúng biết nhiều đến công qua vai trò ca sĩ hơn nhạc sĩ.

Người cuối cùng trong “tứ trụ nhạc vàng” là ca – nhạc sĩ Duy Khánh. Ông là người duy nhất trong “tứ trụ” có thể dung hòa được 2 vai trò ca sĩ và nhạc sĩ. Bởi khi nhắc đến ông, người ta không biết nên để danh xưng là ca sĩ hay nhạc sĩ thì mới đúng, nên cuối cùng thường hay viết chung thành: Ca – nhạc sĩ Duy Khánh.

Ông là một trong những ca sĩ đầu tiên của dòng nhạc vàng với giọng hát đặc trưng tạo nên một “trường phái” riêng được gọi là “trường phái Duy Khánh”. Giọng ca của ông thậm chí còn ảnh hưởng tới 1 trong 3 người còn lại của nhóm “tứ trụ”, đó là ca sĩ Chế Linh.

Ở lĩnh vực sáng tác, Duy Khánh đóng góp không ít nhạc phẩm bất hủ cho dòng nhạc vàng. Ông được công chúng yêu mến qua loạt ca khúc: Thương về miền Trung, Ai ra xứ Huế, Biết trả lời sao…