Tối 28/5, Sơn Tùng M-TP trình làng MV Come My Way, đánh dấu sự trở lại với một sản phẩm được đầu tư về mặt hình ảnh và có sự góp mặt của ngôi sao quốc tế Tyga. Ngay khi vừa ra mắt, MV “gây sốt” trên mạng xã hội. Dưới góc nhìn đa chiều, Come My Way không chỉ đơn thuần là một sản phẩm giải trí mang tính hội nhập quốc tế mà còn là một lăng kính phản chiếu những nỗ lực lan tỏa văn hóa, đi kèm với đó là những tranh luận chưa có hồi kết về ranh giới trong sáng tạo nghệ thuật.
Điểm sáng trong việc lan tỏa giá trị mỹ thuật Việt Nam
Điểm nhấn đáng tự hào nhất của Come My Way chính là sự kết hợp giữa âm nhạc thời thượng và hội họa truyền thống. MV đã sử dụng hình ảnh của 4 tác phẩm sơn mài, sơn dầu nổi tiếng thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, bao gồm: Nhớ một chiều Tây Bắc (tác giả Phan Kế An), Đất và Nước (Nguyễn Quang Thọ), Núi đỏ và ngựa trắng (Nguyễn Văn Đa), Phố hàng Mắm (Bùi Xuân Phái).
Sự lồng ghép này tạo ra một trải nghiệm nghệ thuật đa giác quan vô cùng độc đáo. Ông Nguyễn Anh Minh – Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam dành lời khen ngợi cho ý tưởng sáng tạo này của ê-kíp Sơn Tùng M-TP. Theo ông, dưới góc độ lan tỏa văn hóa, đây là một phương thức tiếp cận đột phá, khi các tác phẩm nghệ thuật được kết hợp với âm nhạc đại chúng – một loại hình có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống đương đại.
“Tôi đã xem MV và ủng hộ những ý tưởng như vậy. Việc đưa các tác phẩm mỹ thuật vào MV không chỉ giúp khán giả trong nước tiếp cận nghệ thuật theo cách gần gũi hơn mà còn góp phần quảng bá mỹ thuật Việt Nam tới bạn bè quốc tế”, ông Nguyễn Anh Minh đánh giá.
Theo Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đây cũng là định hướng mà bảo tàng đã theo đuổi trong nhiều năm qua. Đơn vị thường xuyên tổ chức các hoạt động kết nối giữa mỹ thuật với các lĩnh vực nghệ thuật khác như âm nhạc, hòa nhạc thính phòng, giao hưởng và nhiều chương trình biểu diễn trong không gian bảo tàng nhằm đưa nghệ thuật đến gần công chúng hơn.
Ông cho rằng việc một nghệ sĩ trẻ có sức ảnh hưởng lớn như Sơn Tùng M-TP lựa chọn các tác phẩm mỹ thuật làm chất liệu sáng tạo là tín hiệu tích cực, cho thấy nghệ thuật truyền thống hoàn toàn có thể được tiếp cận bằng những phương thức mới mẻ, phù hợp với thị hiếu của thế hệ trẻ.
Ranh giới sáng tạo và biểu tượng văn hóa thiêng liêng
Dù mang khát vọng tôn vinh và lan tỏa văn hóa, Come My Way lại vấp phải những làn sóng tranh cãi mạnh mẽ như chuyện phát âm tiếng Anh của nam ca sĩ, trang phục chưa được đầu tư kỹ lưỡng và tiêu biểu nhất là phân cảnh Sơn Tùng đứng trên mô hình chim Lạc ở ngay đầu MV.
Việc ê-kíp đặt biểu tượng chim Lạc và trống đồng Đông Sơn giữa trung tâm Los Angeles (Mỹ) vốn mang ngụ ý thể hiện sự giao thoa văn hóa và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, vì chim Lạc là biểu tượng thiêng liêng có niên đại hàng nghìn năm, đại diện cho khát vọng tự do và sức sống bền bỉ của người Việt cổ, hành động nam ca sĩ đứng lên trên mô hình này khiến nhiều khán giả cho rằng đó là sự xúc phạm văn hóa.
Ở chiều hướng ngược lại, nhiều khán giả yêu nghệ thuật lên tiếng bênh vực Sơn Tùng. Họ lập luận trong ngôn ngữ của nghệ thuật thị giác, hành động đứng trên một biểu tượng hay linh vật không đồng nghĩa với sự coi thường hay chà đạp. Tương tự như hình tượng cưỡi rồng hay đứng trên đại bàng trong thần thoại, phân cảnh của Sơn Tùng có thể được hiểu là sự thể hiện khát vọng chinh phục, dẫn đường và đồng hành cùng sức mạnh văn hóa dân tộc.
Bên cạnh tranh cãi về yếu tố văn hóa lịch sử, MV Come My Way do đạo diễn Phương Vũ và tổ đội AntiantiArt thực hiện còn nhận về những ý kiến đa chiều liên quan đến phong cách hình ảnh. Một số phân đoạn trong MV bị khán giả nhận xét là “na ná” với MV Open your eyes của MONO, đặc biệt ở cách đặt nhân vật vào không gian thiên nhiên rộng lớn, sử dụng những cú máy toàn cảnh, chuyển động chậm và bầu không khí mang chất art-film huyền hoặc. Tuy nhiên, nhiều người hâm mộ chỉ ra rằng sự tương đồng này có thể xuất phát từ việc hai sản phẩm chia sẻ chung một “ADN hình ảnh” đặc trưng của ê-kíp sáng tạo, chứ không hẳn là sự sao chép trực tiếp.
Trước những tranh luận xoay quanh một số hình ảnh trong MV, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cho biết không muốn bình luận về các chi tiết cụ thể bởi mỗi nghệ sĩ đều có cách thể hiện và ngôn ngữ sáng tạo riêng.
Come My Way cho thấy tham vọng của Sơn Tùng M-TP trong việc đưa âm nhạc kết nối với các yếu tố truyền thống. Dù còn tồn tại những tranh cãi xoay quanh cách bài trí biểu tượng văn hóa hay sự tương đồng trong nghệ thuật thị giác, không thể phủ nhận sản phẩm này đã mở ra một “cuộc đối thoại” đầy giá trị giữa nghệ thuật đương đại và di sản dân tộc. Sự thành công lớn nhất của MV có lẽ chính là việc kích thích người xem quan tâm, bình luận, tìm hiểu về kịch sử mỹ thuật Việt Nam cũng như vì sao có chim Lạc.
