Người nổi tiếng quảng cáo lố: Xin lỗi xong rồi sao?

Từ thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, đến đồ uống, tất cả đều có thể bị “tô hồng” quá đà dưới sự bảo chứng của người nổi tiếng. Thế nhưng, câu chuyện sau mỗi vụ lùm xùm vẫn là một kịch bản quen thuộc: Khán giả phẫn nộ, nghệ sĩ lên tiếng xin lỗi, một thời gian sau mọi chuyện lại trôi vào quên lãng, đâu lại vào đó. Câu hỏi đặt ra là: Liệu lời xin lỗi có thực sự đủ để xoa dịu mọi thứ? Và quan trọng hơn, cần có biện pháp nào để nghệ sĩ có trách nhiệm hơn với khán giả và người tiêu dùng?

Nghệ sĩ liên tục bị réo tên vì quảng cáo

Nguyễn Thúc Thùy Tiên, một trong những hoa hậu được yêu thích, bất ngờ vướng phải tranh cãi khi quảng bá sản phẩm kẹo rau củ. Trên sóng livestream quảng bá cho sản phẩm này, cô và Quang Linh Vlogs, Hằng Du Mục đưa ra những thông tin gây hiểu lầm liên quan đến hàm lượng chất xơ có trong kẹo rau củ.

Ngay sau đó, một người tiêu dùng đăng video mang sản phẩm này đi kiểm nghiệm tại Viện Đo lường chất lượng Quốc gia cho thấy, một hộp kẹo 30 viên chỉ chứa 0,51 gram chất xơ – quá ít so với nhu cầu dinh dưỡng thực tế. Điều này đã khiến người tiêu dùng hoài nghi về lời quảng bá của Thùy Tiên. Trước làn sóng chỉ trích, cô đã nhanh chóng lên tiếng nhận sai, thừa nhận không tìm hiểu kỹ về sản phẩm và cam kết hoàn tiền cho những khách hàng bị ảnh hưởng.

Không chỉ riêng Thùy Tiên, trước đó, hàng loạt nghệ sĩ Việt cũng từng bị chỉ trích gay gắt vì quảng cáo sai sự thật. NSND Hồng Vân cũng từng khiến dư luận dậy sóng khi quảng cáo một loại thực phẩm có khả năng “đánh bay u xơ, u nang” mà không cần can thiệp y khoa.

Diễn viên Vân Trang cũng phải lên tiếng xin lỗi sau khi bị chỉ trích vì sử dụng những lời lẽ gây ngộ nhận cho người tiêu dùng khi quảng bá một sản phẩm làm đẹp. Sau đó, các nghệ sĩ đều phải lên tiếng xin lỗi vì sai sót của mình.

Diễn viên Nam Thư từng quảng cáo tiền điện tử không rõ nguồn gốc, kêu gọi người hâm mộ đầu tư vào dự án này. Sau khi có thông tin nghi ngờ đây là mô hình lừa đảo, Nam Thư gỡ bài và xin lỗi khán giả, thừa nhận bản thân chưa hiểu rõ về lĩnh vực này trước khi nhận lời quảng cáo.

Những vụ việc này cho thấy một thực trạng đáng báo động: Nghệ sĩ đang quá dễ dàng đặt bút ký hợp đồng quảng cáo mà không thực sự tìm hiểu về sản phẩm họ giới thiệu. Họ có thể vô tình hoặc cố ý “tô hồng” công dụng của sản phẩm để thu hút khách hàng, bất chấp việc thông tin đó có thể gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.

Là người có sức ảnh hưởng lớn đến công chúng, nghệ sĩ không chỉ đơn thuần là những người làm nghệ thuật mà còn là những người dẫn dắt xu hướng trong xã hội. Khi họ quảng bá một sản phẩm, chính là lúc họ kiếm tiền bằng uy tín của bản thân, bằng lòng tin của khán giả. Một lời nói của họ có thể khiến hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người bỏ tiền ra mua sản phẩm. Chính vì vậy, nếu sản phẩm đó không đảm bảo chất lượng hoặc bị “thổi phồng” công dụng, hậu quả sẽ không chỉ dừng lại ở việc mất lòng tin mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tài chính của người tiêu dùng.

Nghệ sĩ cần hiểu rằng danh tiếng không chỉ là công cụ kiếm tiền mà còn đi kèm với trách nhiệm. Việc quảng cáo không phải là một hợp đồng đơn thuần, mà nó có tác động rất lớn đến cộng đồng. Họ có quyền quảng cáo, nhưng phải đảm bảo thông tin họ truyền tải là chính xác và trung thực.

Cần mạnh tay xử lý trường hợp vi phạm

Hiện tại, theo quy định tại khoản 3 Điều 5 và khoản 5 Điều 34 Nghị định 38/2021/NĐ-CP đối với hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, về số lượng, chất lượng, giá, công dụng… thì người thực hiện hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính như sau: đối với cá nhân vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 60 triệu đồng đến 80 triệu đồng, đối với tổ chức vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 120 triệu đồng đến 160 triệu đồng.

Trường hợp người vi phạm đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà vi phạm thì có thể còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội quảng cáo gian dối theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự.

“Người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”, Điều 197 Bộ luật Hình sự quy định.

Để tăng cường hiệu quả quản lý, Bộ Thông tin và Truyền thông đang phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng “danh sách đen” những nghệ sĩ vi phạm trong hoạt động quảng cáo. Những nghệ sĩ nằm trong danh sách này có thể bị hạn chế xuất hiện trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội.

Việc siết chặt quản lý và có chế tài nghiêm khắc là điều cần thiết để đảm bảo rằng nghệ sĩ không thể tiếp tục quảng cáo sai sự thật mà không chịu trách nhiệm. Nếu không có những biện pháp mạnh tay, công chúng sẽ tiếp tục chứng kiến những vụ nghệ sĩ quảng cáo gây hiểu lầm, và vòng lặp “quảng cáo lố – bị chỉ trích – xin lỗi” sẽ mãi không có hồi kết.

Lời xin lỗi có thể giúp nghệ sĩ giữ được hình ảnh trước công chúng, nhưng nếu không có sự thay đổi thực sự, lòng tin của khán giả sẽ dần bị bào mòn. Đã đến lúc cần có một sự thay đổi mạnh mẽ trong cách nghệ sĩ nhìn nhận trách nhiệm của mình khi quảng bá sản phẩm. Công chúng không chỉ cần những lời xin lỗi mà cần những hành động thiết thực để đảm bảo rằng niềm tin của họ không bị phản bội thêm một lần nào nữa.

Xin lỗi rồi sao nữa?

Việc siết chặt quản lý và có chế tài mạnh tay với nghệ sĩ quảng cáo sai sự thật là điều cần thiết, nhưng nếu chỉ dựa vào pháp luật để răn đe thì chưa đủ. Là người của công chúng, nghệ sĩ không chỉ chịu trách nhiệm trước pháp luật mà còn phải có trách nhiệm với khán giả – những người đã tin tưởng và ủng hộ họ. Một sản phẩm được nghệ sĩ quảng bá không đơn thuần chỉ là một mặt hàng tiêu dùng, mà nó còn mang theo cả uy tín của người đứng ra giới thiệu. Khi một nghệ sĩ quảng cáo, khán giả tin rằng họ đã kiểm chứng, đã trải nghiệm sản phẩm, và chính điều đó khiến người tiêu dùng dễ dàng bị thuyết phục.

Nhưng trách nhiệm của nghệ sĩ không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo thông tin trung thực. Họ cần hiểu rõ rằng mình đang có một vai trò lớn hơn trong xã hội. Một quảng cáo sai sự thật không chỉ gây ra những tổn thất về tài chính mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng.

Nghệ sĩ cần đặt ra một nguyên tắc rõ ràng, bất di bất dịch, thậm chí phải là tôn chỉ trong việc quảng bá sản phẩm: Chỉ nhận quảng cáo khi đã tìm hiểu kỹ về sản phẩm, sử dụng sản phẩm trước khi giới thiệu và từ chối những nhãn hàng không đảm bảo chất lượng. Họ cần xem xét thông tin từ nhiều nguồn, bao gồm cả các chuyên gia và cơ quan kiểm định, trước khi đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về công dụng của sản phẩm. Hơn thế nữa, họ cần chủ động tham gia các chiến dịch tuyên truyền về trách nhiệm quảng cáo, góp phần nâng cao nhận thức cho chính cộng đồng nghệ sĩ, cũng như giúp khán giả có góc nhìn tỉnh táo hơn khi tiếp cận với các thông tin quảng cáo trên mạng xã hội.

Việc nghệ sĩ nhận thức được trách nhiệm của mình không chỉ giúp bảo vệ khán giả mà còn giúp họ duy trì hình ảnh và uy tín trong mắt công chúng. Showbiz vốn là một môi trường khắc nghiệt, nơi mà một scandal có thể khiến một nghệ sĩ mất đi tất cả. Nhưng điều đáng sợ hơn cả scandal chính là việc đánh mất niềm tin của khán giả. Một lần quảng cáo sai có thể bị bỏ qua, nhưng nếu điều đó lặp lại nhiều lần, công chúng sẽ không còn kiên nhẫn. Và khi khán giả quay lưng, không có hợp đồng quảng cáo nào có thể cứu vãn được danh tiếng đã sụp đổ.

Nghệ sĩ có thể kiếm tiền từ quảng cáo, nhưng họ không thể dùng danh tiếng để đánh đổi bằng sự thiếu trách nhiệm. Khi một người nổi tiếng đứng trước ống kính và nói về một sản phẩm, họ không chỉ đại diện cho nhãn hàng, mà còn đại diện cho chính giá trị đạo đức và sự tôn trọng dành cho khán giả của mình.