Từ kỹ sư quân sự đến người thầy của các thế hệ nghệ sĩ

Được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) ở tuổi 75, Đại tá Dương Minh Đức vẫn miệt mài cống hiến trên con đường nghệ thuật và giáo dục. Với 44 năm gắn bó với nghề giáo và sân khấu, ông được xem là tấm gương sáng về sự tận tụy trong nghệ thuật và công tác đào tạo tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội.

Người nghệ sĩ sinh ra từ chiến trường

Sinh năm 1949 tại Sài Gòn trong hoàn cảnh đặc biệt, khi mẹ phải cải trang về thành phố sinh con rồi lập tức trở lại chiến khu, Dương Minh Đức lớn lên trong môi trường cách mạng. Cha ông – NSƯT Dương Minh Đẩu, là Chính trị viên Trung đoàn 82 Nam Trung Bộ, sau này là Giám đốc đầu tiên của Xưởng phim Quân đội.

Năm 1954, theo Hiệp định Geneva, cha mẹ ông tập kết ra Bắc. Một năm sau, cậu bé 6 tuổi Dương Minh Đức được đưa ra Hà Nội qua đường Campuchia để đoàn tụ với gia đình. Tuổi thơ của ông gắn liền với nhiều môi trường giáo dục khác nhau: từ Đoàn Thể công, Trại nhi đồng miền Nam đến Trường Thiếu sinh quân Nguyễn Văn Trỗi.

Con đường “kỳ lạ” đến với âm nhạc và thành tựu đáng nể

Điều đặc biệt là trước khi trở thành nghệ sĩ, Dương Minh Đức từng tốt nghiệp Đại học Kỹ thuật Quân sự, chuyên ngành Chế tạo máy. Năm 1972, khi còn là sinh viên, ông đã đoạt Huy chương Vàng Hội diễn toàn quân lần thứ nhất.

“Tôi thi vào Trường Âm nhạc Việt Nam như người điếc không sợ súng. Lúc đó còn chưa biết cái đàn piano là gì”, NSND Dương Minh Đức hồi tưởng. Dù vậy, với tài năng thiên bẩm, ông được đặc cách vào thẳng hệ đại học của trường năm 1976.

Ông từng chia sẻ về định hướng của người cha: “Không phải ông không ủng hộ tôi theo con đường nghệ thuật mà vì lúc nhỏ tôi chưa hiểu hết. Ông là người làm nghệ thuật nên hiểu được những điều người nghệ sĩ cần phải có. Vì thế ông muốn tôi phải học hết đại học, có nền tảng kiến thức, văn hóa nhất định rồi mới học làm người nghệ sĩ”. 

Sự nghiệp của NSND Dương Minh Đức ghi dấu ấn với nhiều giải thưởng quan trọng. Năm 1980, ông đoạt Huy chương Vàng cuộc thi Tiếng hát chuyên nghiệp toàn quốc và giải Ba cuộc thi Hoa cẩm chướng đỏ tại Sochi (Liên Xô) với tác phẩm Chiều trên bến cảng. Giọng tenor của ông đã vang lên tại nhiều sân khấu quốc tế từ Cuba đến Liên Xô.

44 năm đứng trên bục giảng

Năm 1980, sau khi tốt nghiệp thanh nhạc, NSND Dương Minh Đức về công tác tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Quân đội (nay là Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội). Tại đây, ông gắn bó cho đến khi nghỉ hưu với cương vị Phó Hiệu trưởng, Chủ nhiệm khoa Thanh nhạc.

“Người thầy không chỉ dạy chuyên môn mà quan trọng nhất là còn dạy văn hóa của người nghệ sĩ”, NSND Dương Minh Đức chia sẻ về triết lý giảng dạy. Với ông, xã hội cần những người ca sĩ có văn hóa, không đơn thuần là người mua vui hay thợ hát.

Phương pháp giảng dạy của ông luôn được học trò đánh giá cao bởi sự tận tâm và khoa học. “Dạy học trò trở thành nghệ sĩ người thầy cũng phải là tấm gương để học trò nhìn vào”, ông tâm sự. Với NSND Dương Minh Đức, “thầy không có nghĩa là cái gì cũng biết, cũng giỏi hơn trò nên cũng phải không ngừng học”.

“Bây giờ âm nhạc phong phú, cập nhật liên tục các xu hướng, có những thể loại nhạc, phong cách mới tôi cũng không được học nhưng phải tự tìm hiểu, nghiên cứu để biết vì sao giới trẻ lại thích, để hướng dẫn học trò”, ông chia sẻ về tinh thần học hỏi không ngừng của mình.

Dưới sự dìu dắt của Đại tá, NSND Dương Minh Đức, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng đã trưởng thành như NSND Hồng Hạnh (Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội), NSƯT Vũ Thắng Lợi, NSƯT Lương Huy, Kasim Hoàng Vũ, NSƯT Thúy Nội, Hương Mơ…

Dù đã 76 tuổi, ông vẫn duy trì lịch dạy 6 buổi mỗi tuần tại 2 trường: Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Với những đóng góp to lớn cho nền nghệ thuật và giáo dục Việt Nam, NSND Dương Minh Đức xứng đáng là tấm gương sáng cho các thế hệ nghệ sĩ trẻ noi theo.

NSND Dương Minh Đức thể hiện “Chiều trên bến cảng”:

Minh Dũng (tổng hợp)

NSND Thu Huyền nói về vở diễn ‘Nước mắt Trạng Quỳnh’NSND Thu Huyền chia sẻ: “Tinh thần của Nhà hát là sẽ luôn tạo điều kiện cho các nghệ sĩ trẻ có cơ hội thể hiện bản thân”.