Người đứng sau bộ phim lãnh đạo cấp cao tham nhũng gây chấn động màn ảnh

Đây là tác phẩm chính luận hiếm hoi của điện ảnh Việt Nam khi khai thác đề tài tham nhũng của lãnh đạo cấp cao, đi thẳng vào bản chất của tham nhũng ở quy mô hệ thống. 

Ra đời trong làn gió đổi mới của điện ảnh Việt Nam, Lưới trời được phát triển từ kịch bản của Nguyễn Mạnh Tuấn, cây bút nổi bật với những tác phẩm chạm đến các vấn đề kinh tế – xã hội một cách trực diện. Ngay từ những trang kịch bản đầu tiên, Phi Tiến Sơn đã cảm nhận rõ sự khác biệt. Ông vừa bất ngờ, vừa băn khoăn bởi đây là một đề tài khó và nhạy cảm thời điểm đó.

Theo vị đạo diễn, giai đoạn ấy không chỉ điện ảnh mà văn học và báo chí cũng hiếm khi tiếp cận sâu những vấn đề như tham nhũng nếu có thường chỉ dừng ở phạm vi nhỏ. Vì vậy, một kịch bản đặt vấn đề ở tầm rộng hơn với những liên kết mang tính hệ thống mở ra một hướng tiếp cận mới cho điện ảnh.

Câu chuyện xoay quanh Tư Lê – tổng giám đốc một ngân hàng do NSND Đào Bá Sơn thể hiện. Trong những lựa chọn chồng chéo giữa trách nhiệm, áp lực và các mối quan hệ đan xen, nhân vật bị cuốn vào dòng chảy của quyền lực và lợi ích. Điều đáng chú ý là Tư Lê không được khắc họa như một hình mẫu đơn tuyến mà là một con người nhận thức rõ giới hạn và sai lầm của mình nhưng khó tìm được lối thoát. Chính chiều sâu tâm lý giúp Lưới trời vượt khỏi khuôn khổ quen thuộc của phim chính luận, chạm tới những tầng nghĩa rộng hơn về con người và hoàn cảnh.

Phi Tiến Sơn cho rằng bộ phim ra đời trong thời điểm điện ảnh Việt đang tìm kiếm cách kể mới, hướng đến những lát cắt đời sống gần gũi hơn. Những nhà làm phim cùng thế hệ như NSƯT Lê Hoàng hay NSND Phạm Nhuệ Giang cũng chung mong muốn mở rộng biên độ biểu đạt, đưa điện ảnh đến gần hơn với thực tế. Đó vừa là cơ hội, vừa là thử thách khi màn ảnh không chỉ kể chuyện mà còn dần trở thành nơi đối thoại với những vấn đề xã hội đang đặt ra.

Với một đề tài không dễ tiếp cận, Lưới trời từng trải qua hành trình kiểm duyệt nhiều cân nhắc. Khi ra mắt, phim chỉ được giới thiệu trong phạm vi hạn chế, gần như không có hoạt động quảng bá khiến nỗ lực của ê-kíp chưa có cơ hội lan tỏa rộng rãi. Dẫu vậy, theo thời gian, tác phẩm vẫn được ghi nhận qua nhiều giải thưởng quan trọng như Cánh diều vàng năm 2002, giải Nữ diễn viên chính xuất sắc tại Mai Vàng 2003, cùng Bông sen Bạc và giải Biên kịch xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 14.

Theo đạo diễn, phim chính luận luôn đòi hỏi nhiều hơn ở người làm nghề, không chỉ là tay nghề mà còn là bản lĩnh theo đuổi đến cùng một câu chuyện. Đây là dòng phim khó nhưng không đồng nghĩa với việc thiếu khán giả, điều quan trọng nằm ở cách kể và cách tiếp cận. Ông kỳ vọng trong tương lai, ranh giới giữa phim chính luận và phim giải trí sẽ dần được thu hẹp để điện ảnh vừa giữ được sức hấp dẫn vừa không tách rời những vấn đề của đời sống.

Lưới trời trở lại trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV, thuộc chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi Mới” như một điểm nhấn gợi mở về những tìm tòi của điện ảnh Việt qua các giai đoạn. Sự tái xuất này không chỉ mang đến cơ hội để khán giả tiếp cận lại một tác phẩm giàu suy tư mà còn góp phần phác họa hành trình điện ảnh từng nỗ lực định hình tiếng nói riêng trong đối thoại bền bỉ với đời sống.

21 năm trước, cơn tai biến đã khiến NSƯT Việt Linh – nữ đạo diễn giàu thành tích bậc nhất điện ảnh Việt phải dừng công việc đạo diễn.

“Thời xa vắng”, bộ phim hoa hậu Nguyễn Thị Huyền đóng năm 18 tuổi sẽ được công chiếu trở lại trong khuôn khổ chương trình “Diện mạo Điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”.

Nhắc đến NSND Đào Bá Sơn, khán giả thường nhớ đến những vai sĩ quan Mỹ, Pháp – lạnh lùng, sắc sảo, đôi khi là phản diện.