Áp lực lớn
– 2025 là năm có quá nhiều dấu mốc đặc biệt, vậy làm sao để “Điều còn mãi” – chương trình hoà nhạc đã tổ chức tới năm thứ 15 có điểm mới và điểm nhấn? Với tư cách là Giám đốc âm nhạc, anh phải đối mặt với những áp lực gì?
Chương trình vừa phải khác mọi năm, vừa phải duy trì dòng mạch chính là những bài chính ca, các tác phẩm đã đi cùng năm tháng và không được bỏ rơi phần khí nhạc hoặc phần dân ca hay có xu thế nhạc nhẹ hoá nhạc giao hưởng – điều vô cùng nguy hiểm. Những người đầu tiên đặt nền móng cho Điều còn mãi đã chọn nhạc giao hưởng vì sự trang trọng và tầm vóc của nó xứng đáng để nói câu chuyện của Tổ quốc.
Đó là thể loại âm nhạc lớn nhất nhiều trăm năm nay của nhân loại và xứng tầm để kể câu chuyện về Tổ quốc. Những bài chính ca rất hợp với giao hưởng và những giọng ca thính phòng, opera vì khi hướng về Tổ quốc, sự thiêng liêng cao quý, họ phải rũ bỏ phần trần tục. Mà âm nhạc pop, rock, hip hop, jazz, EDM có nhiều yếu tố đời và ít hướng thượng.
Chúng ta đi nghe rock thì có thể mặc quần short, đi đất cũng được nhưng với nhạc cổ điển phải mặc lịch sự. Đi xem nhạc cổ điển cũng không được huýt sáo, hò hét hay nói chuyện điện thoại mà phải biết nghi thức của thể loại âm nhạc đó. Cổ điển là dòng nhạc nghiêm túc. Vì vậy khi các nhạc sĩ sáng tác ca khúc về Tổ quốc, họ luôn hướng tới sự cao quý. Không phải tự nhiên nhạc đỏ lại thích hợp với ngôn ngữ giao hưởng.
Vì thế với Điều còn mãi, chúng tôi phải giữ được ý nghĩa cốt lõi của chương trình, của những người đầu tiên đặt nền móng cho Điều còn mãi, với khí nhạc và thanh nhạc luôn song hành. Đó là sức ép rất nặng với chúng tôi bởi những điều đó luôn đi ngược lại xu hướng của số đông. Nhưng đừng xem thường dòng nhạc nghiêm túc đó vì giá trị nó mang lại rất lớn khi đánh thức vào tư duy, cốt lõi bên trong của người nghe.
– Việc chọn bài cho hợp chủ đề của “Điều còn mãi” năm nay thế nào, nhất là khi lần đầu tiên BTC đưa nhã nhạc cung đình Huế vào chương trình và kết hợp với nhạc giao hưởng?
Đây là nhã nhạc “Đông Tây kim cổ” trong sự hoà sắc của dàn nhạc giao hưởng phương Tây với dàn tiểu lễ nhạc Huế. Khi vang lên nó vẫn là ngôn ngữ ở tầm quốc tế. Tại sao lại chọn nhã nhạc? Vì Huế từng là kinh đô về văn hoá và lịch sử của Việt Nam và nhã nhạc đã được công nhận trên thế giới. Nhã nhạc ngày xưa từng được cử trong dịp trang trọng thì ngày nay 2/9 cũng là dịp vô cùng trang trọng và phù hợp.
Tôi và chị Hồng Nhung có nhiều điểm chung
– Năm nay Diva Hồng Nhung sẽ trở lại với “Điều còn mãi” sau nhiều năm vắng bóng. Với những nghệ sĩ có tên tuổi thì luôn có yêu cầu riêng. Anh và ca sĩ Hồng Nhung đã “thương thảo” với nhau ra sao để vừa giữ được cá tính âm nhạc của chị ấy nhưng vẫn đảm bảo được yêu cầu của chương trình khi mời Hồng Nhung vào phút chót?
Đầu tiên tôi nghĩ phải tìm được bài nào hợp với chị ấy và trong đầu tôi vang lên Bài ca Hà Nội. Dù Hồng Nhung chưa hát bài đó bao giờ nhưng tôi vẫn hình dung trong đầu chị ấy sẽ hát thế nào. Hồng Nhung rất thích Bài ca Hà Nội và tôi nghĩ chị ấy cũng sẽ rất ngạc nhiên khi tập cùng dàn nhạc bài đó. Các ca sĩ nhạc nhẹ ít khi hát Bài ca Hà Nội và nghĩ rằng nó dành cho các ca sĩ hát nhạc cổ điển.
Tôi và chị Hồng Nhung có điểm chung là cùng học nhạc ở trường CĐVHNT Hà Nội. Chúng tôi cùng là người Hà Nội, cùng trải qua những thăng trầm của lịch sử giống nhau, giờ cùng vào Sài Gòn sống nên có nhiều điểm chung và không có gì mâu thuẫn cả. Chúng tôi chỉ thoả thuận với nhau một vài chi tiết nhỏ thôi.
– Còn sự trở lại của Tùng Dương ở hoà nhạc lần này ra sao? 2 năm vắng bóng ở “Điều còn mãi”, Tùng Dương đã ở tầm rất khác và cũng là một trong những nghệ sĩ nổi bật khi hát với dàn nhạc giao hưởng. Anh có kỳ vọng gì ở Tùng Dương trong “Điều còn mãi” 2025?
Năm nay Tùng Dương trở lại với bản hit Một vòng Việt Nam nhưng được chuyển thể sang nhạc giao hưởng với ngôn ngữ quốc tế. Uy lực của dàn nhạc giao hưởng khi biết cách dùng sẽ nâng tầm cho những ca khúc nhạc nhẹ ở một tầm khác. Tất nhiên khán giả sẽ nhận ra đó vẫn là Tùng Dương, vẫn là Một vòng Việt Nam.
– Ngoài Hồng Nhung và Tùng Dương, người yêu nhạc cổ điển đặc biệt đánh giá cao “Điều còn mãi” 2025 vì lần đầu tiên mời được hai nghệ sĩ đẳng cấp như pianist Lương Khánh Nhi và cellist Phan Phúc mà không phải chương trình nào trong nước cũng có được cái gật đầu của họ? Đây liệu có phải là điểm nhấn về khí nhạc của chương trình năm nay?
Tôi trông đợi nhiều vào 2 tiết mục năm nay của họ bởi đó là 2 người rất tài năng, những bản nhạc giao cho họ cũng rất xuất sắc, những ca khúc kinh điển. Các bạn ấy chơi các bài đã ăn vào máu người Việt Nam chứ không phải những tác phẩm xa lạ (Sông Lô và Hướng về Hà Nội – PV). Khi những tác phẩm này vang lên, không chỉ được nghe mà khán giả còn được hoà quyện vào trong đó, thầm hát theo trong tâm hồn và tôi tin ngón đàn điêu luyện của Lương Khánh Nhi, Phan Phúc sẽ toả sáng trong Điều còn mãi năm nay.
– Anh có gặp khó khi mời Lương Khánh Nhi khi về Việt Nam diễn dịp đặc biệt này?
Việc thuyết phục bạn ấy không quá khó, chỉ có điều VietNamNet sẽ vất vả hơn khi phải sắp xếp thời gian và cũng may Lương Khánh Nhi sau buổi biểu diễn ở Áo vào ngày 30/8 cũng kịp bay về Việt Nam để tập và diễn cho Điều còn mãi 2025. Thực sự mời được Lương Khánh Nhi và Phan Phúc là quá may mắn.
Cát-sê của tôi chỉ đủ để cho con đi học
– Năm nay ngoài “Điều còn mãi” anh còn tham gia làm rất nhiều chương trình lớn, bận rộn như vậy, nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng tìm đâu ra thời gian để nghỉ ngơi và dành cho bản thân?
Cũng nhiều lúc tôi thấy mệt vì bắt đầu có tuổi, thấy mình yếu đi còn nhà thì đông con. Nhưng tôi nghĩ đó là đam mê mà đam mê thì cũng phải trả giá hết (cười). Thật sự là tôi cũng ốm yếu đi vì viết nhạc, đó là điều chắc chắn!
– Nhưng bù lại thì cát-sê cũng không đến nỗi anh nhỉ!
Cát-sê của tôi so với các bạn làm nhạc trẻ thì ăn thua gì, chỉ đủ để cho con mình đi học thôi.
– Mọi người hay đồn là nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng khó tính lắm?
Tôi không muốn trở thành người dễ dãi khi làm việc với người nước ngoài. Nếu mang quy chuẩn ở Việt Nam để soi xét tôi có thể là khó tính so với nhiều người nhưng tôi hiểu mình đang làm dòng nhạc nghiêm túc nên không thể dễ dãi được. Dàn nhạc có rất nhiều người nước ngoài, họ sẽ coi thường nếu mình không tập trung được cao độ và làm việc hết sức. Vì thế tôi nghiêm túc với bản thân mình và những người khác.
Chương trình Hòa nhạc Quốc gia Điều còn mãi luôn chọn cách kể văn hoá dân tộc bằng ngôn ngữ âm nhạc sang trọng, mềm mại nhưng vẫn bao quát những dấu mốc lớn của lịch sử.
Nhằm mang tới màu sắc mới cho chương trình sau gần 2 thập kỷ tổ chức, “Điều còn mãi” năm nay có nhiều ca sĩ lần đầu tham gia như: Hà An Huy, Đinh Trang, Bạch Trà, Viết Danh…
