Cuộc đời và sự nghiệp của ca sĩ Anh Tú (1950-2003)

Những ai quan tâm đến âm nhạc hải ngoại thập niên 1980, 1990, hẳn là đều biết đến tên tuổi của ca sĩ Anh Tú – Là em trai của ca sĩ Tuấn Ngọc, cũng là anh trai của các nữ ca sĩ nổi tiếng Khánh Hà, Lưu Bích.

Anh Tú

Nói về Anh Tú, xin trích dẫn một đoạn của bài báo mà nhạc sĩ Quốc Bảo đã viết hay nghe tin Anh Tú qua đời ở Mỹ:

“Có quá nhiều người Việt hát tốt, đấy là điều mà mỗi khi nghĩ đến, tôi không khỏi tự hào lây. Nhưng suốt nửa đời mình, tôi chỉ tìm được hai giọng nam hay. Họ là hai anh em ruột trong một gia đình có nhiều người hát tốt đến mức thay vì tự hào thì bạn sẽ có chút ghen tị. Buồn thay, hôm nay, một trong hai người-hát-hay ấy đã ra đi vĩnh viễn. Tên anh là Lã Anh Tú…

Anh Tú hát Lạc Mất Mùa Xuân

Anh Tú có một cách phát âm tiếng Việt khá đặc biệt, hờ hững, run rẩy, và đẩy hơi từ răng để chữ trượt theo, nghe nhẹ nhõm, phóng túng, không gắng sức dụng công. Mà quả thật, anh hát như thể đang trò chuyện thân tình, như lời tâm sự bằng hữu, để những đoạn nghẹn ngào cũng chỉ vừa đủ như một nỗi đau đã lành được kể lại. Anh Tú hát tiếng Pháp chuẩn xác, điều chỉ có được với những người thực sự sử dụng được ngoại ngữ này. Cách phát âm tiếng Pháp với nhiều âm mũi cũng ảnh hưởng đến cách hát của anh trong nhạc Việt. Những âm khép được đẩy hết lên mũi, nghe chơi vơi, tuyệt vọng một cách đặc biệt. Đấy là cách hát tạo thành phong cách cho anh, không thể nhầm lẫn với bất kỳ ai…”

Ca sĩ Anh Tú tên thật là Lã Anh Tú, sinh năm 1950 tại Đà Lạt, là ca sĩ hát nhạc trẻ ở miền Nam trước năm 1975 và hải ngoại sau năm 1975. Anh được sinh ra trong gia đình giàu truyền thồng âm nhạc bậc nhất Việt Nam, với cha là nghệ sĩ Lữ Liên, anh trai là ca sĩ Tuấn Ngọc, chị là ca sĩ Bích Chiêu, các em đều là ca sĩ nổi tiếng: Khánh Hà, Lưu Bích…

Theo cố nhà báo Trường Kỳ, ca sĩ bạc mệnh Anh Tú đã được biết đến nhiều từ khi ở Việt Nam, vào lúc phong trào nhạc trẻ ở ở Sài Gòn đang trong giai đoạn cực thịnh với ban nhạc The Uptight. Do đó vai trò ca sĩ độc lập của ông gần như không nổi bật lắm vì tên tuổi Anh Tú chỉ gắn liền với ban nhạc trẻ nổi tiếng này, cũng như trước đó với ban The Blue Jets hoặc nhóm Thúy-Hà-Tú (Thúy Anh, Khánh Hà, Anh Tú). Ban Thúy Hà Tú hợp ca rất hòa quyện với các bài nhạc trẻ và được khán giả yêu mến, vì lúc đó rất ít có ban hợp ca nhạc trẻ giống như vậy.

Tuy Anh Tú không được biết đến nhiều bằng người anh ruột Tuấn Ngọc hay cô em Khánh Hà, nhưng anh chính là linh hồn của ban nhạc The Uptight trước và sau năm 1975, và là người đã sắp xếp mọi hoạt động cho ban nhạc trong suốt trên 20 năm.

Anh Tú đến với ca nhạc rất tình cờ, khi anh cùng với cô em Khánh Hà được một nhạc sĩ trong Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương khuyến khích đi thử giọng hát để đi làm tại các Club Mỹ vào năm 1969. Nhân dịp đó, cha của Anh Tú là nghệ sĩ nổi tiếng Lữ Liên cũng khuyên anh nên đi thử giọng.

Khi Anh Tú hát chung với Khánh Hà nhạc phẩm “What Now My Love”, anh đã được chấp thuận ngay và được mời đi hát chính thức. Từ đó trở đi, Anh Tú bắt đầu tập luyện siêng năng và thành lập ban nhạc The Blue Jets năm 1970 cùng với hai em là Khánh Hà và Thúy Anh, sau đó đổi thành ban Thúy-Hà-Tú, rồi từ năm 1972 đổi thành ban nhạc The Uptight cho đến năm 1975.

Sau khi sang hải ngoại, các anh em nhà họ Lã đã tái lập ban The Uptight, bổ sung thêm Lan Anh (đánh trống) và Lưu Bích (ca sĩ chính/bè). Anh Tú gắn bó với ban nhạc này suốt từ ngày đó cho đến khi The Uptight ngưng hoạt động năm 1993. Cũng từ đó, Anh Tú đã quyết định tách ra để theo đuổi sự nghiệp riêng (hát solo). Đó chính là một thử thách lớn đối với cuộc đời ca sĩ khá lận đận của anh.

Anh Tú nổi tiếng với những nhạc phẩm ngoại quốc êm dịu, đặc biệt là nhạc Pháp, nhưng anh cũng trình bày rất truyền cảm những nhạc phẩm tình cảm Việt Nam. Giọng hát của anh rất thích hợp với những tình ca nhẹ nhàng như Tuổi Xa Người, Linh Hồn Tượng Đá, Bài Không Tên Số 6, Tưởng Rằng Đã Quên… Sau khi sang hải ngoại, anh còn rất nổi tiếng với ca khúc nhạc hoa lời Việt của Khúc Lan như Chiếc Lá Mùa Đông, Đôi Bờ, Một Thuở Yêu Người, Những Lời Dối Gian…

Anh Tú hát Chỉ Còn Mình Anh

Mặc dù chỉ biết chút ít căn bản về nhạc lý, nhưng nhờ ở khả năng thiên phú, hơn nữa lại được sinh trưởng trong một gia đình mà tất cả đều là nghệ sĩ nên việc theo đuổi sự nghiệp âm nhạc đối với Anh Tú không có gì khó khăn. Chính anh trai là ca sĩ Tuấn Ngọc đã hướng dẫn Anh Tú rất nhiều trong việc tập luyện, đặc biệt là kể từ thời gian đầu tiên đặt chân đến Hoa Kỳ vào năm 1975.

Năm 2003, đúng 10 năm sau khi ban Uptight tan rã, những anh em nhà họ Lã đã dự tái hợp lại ban nhạc này, khởi đầu là đêm diễn dưới tên “The Uptight Together Again”. Tuy nhiên chỉ 1 tuần sau, Anh Tú bị đột quỵ và qua đời 2 ngày sau đó (ngày 3 tháng 12 năm 2003) tại bệnh viện UCI ở nam California, để lại tiếc nuối cho bạn bè, đồng nghiệp và khán giả.

Sau đây là những dòng tưởng niệm Anh Tú của ca sĩ Cẩm Vân, cũng là những lời nhận xét chính xác về giọng hát của Anh Tú – Một ca sĩ tài năng nhưng lận đận, và bạc mệnh:

Giọng hát của Anh Tú mỏng manh, trong sáng, nhẹ nhàng, giản dị nhưng quý phái đến độ chúng tôi đã ví giọng hát anh là Thủy Tinh dễ vỡ. Tôi lúc nào cũng chọn và để sẵn trên kệ CD của mình – nơi mà dễ lấy nhất, để khi cần, mình không phải vất vả tìm kiếm. Mỗi khi bị stress và mệt mỏi, thì giọng hát của anh đã giúp cho chúng tôi tìm được cảm giác nhẹ nhàng và thoải mái hơn. Giọng hát đó của anh như cơn gió mát mùa Hè. Và con người của anh, như những mùa Xuân nắng ấm luôn đem cho người khác những niềm vui và hy vọng vô bờ.

nhacxua.vn biên soạn