Từ làn điệu quê nhà đến sân khấu quốc tế
Sinh năm 2005, Trần Thị Vân Anh sớm chạm tới cột mốc mà nhiều người mơ ước: Giải Đặc biệt tại Kyushu Music Competition 2026 – thứ hạng cao hơn cả giải Vàng. Nhưng đằng sau vinh quang ấy không phải là một bước nhảy vọt bất ngờ mà là hành trình dài được nuôi dưỡng từ những điều bình dị: một vùng quê ven biển Hà Tĩnh và những làn điệu dân gian thấm sâu vào ký ức tuổi thơ.
“Tôi sinh ra ở Nghi Xuân – Hà Tĩnh, vùng đất giàu truyền thống văn hóa. Từ bé, tôi đã được thấm đẫm ca trù, ví giặm, lẩy Kiều… và tôi yêu văn hóa quê hương mình”, Vân Anh kể với VietNamNet, giọng đầy tự hào.
Âm nhạc đến với cô không phải như một lựa chọn mà như một mạch nguồn tự nhiên. Những thanh âm dân gian không chỉ nuôi dưỡng tâm hồn mà còn âm thầm tạo nên nền móng đầu tiên cho con đường nghệ thuật. Ở tuổi 18, cô gái trẻ giành Quán quân Tiếng hát Hà Nội 2023 và từng nghĩ sẽ gắn bó với dòng nhạc dân gian, con đường tưởng như đã rõ ràng.
Nhưng chính lúc ấy, Vân Anh lại rẽ sang một hướng khác, khó khăn hơn đó là opera.
Nếu dân gian là vẻ đẹp mộc mạc, giàu cảm xúc bản năng thì opera lại là đỉnh cao của thanh nhạc hàn lâm, nơi kỹ thuật, kiểm soát hơi thở và tư duy biểu diễn rất khắt khe. Với Vân Anh, đó không chỉ là chuyển đổi thể loại mà là một cuộc thay đổi toàn diện: học lại cách lấy hơi, làm chủ âm thanh, thay đổi cách cảm nhận và xử lý tác phẩm.
“Tôi luôn nghĩ, muốn phá cách trước hết phải có nền tảng kỹ thuật vững. Thế hệ của tôi mang nhiều khát khao đổi mới. Tôi cũng mong có thể tạo ra một phong cách riêng, không trộn lẫn. Con đường phía trước còn dài, sẽ có cả thất bại nhưng tôi sẵn sàng thử thách”, cô chia sẻ.
Ở Vân Anh, người ta thấy một sự kết hợp đặc biệt: gốc rễ dân gian sâu sắc và một tư duy hàn lâm đang dần định hình, hai dòng chảy tưởng như đối lập nhưng lại âm thầm hòa quyện.
Hiện là sinh viên năm nhất khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Vân Anh được sự dìu dắt của NSƯT Lan Anh.
Ký ức về kỳ thi vào Học viện vẫn còn nguyên vẹn. Giữa thời điểm dịch Covid-19, cô thi online và bị đánh trượt. Khi gần như buông xuôi, một cuộc gọi bất ngờ đã thay đổi tất cả. NSƯT Lan Anh, dù chưa từng gặp, chỉ xem qua clip đã chủ động liên hệ, hướng dẫn Vân Anh làm đơn phúc khảo.
“Cô nói giọng hát này mà trượt thì phí quá. Tôi vừa viết đơn vừa khóc, không dám hy vọng. Nhưng khi phúc khảo, tôi lại đạt điểm cao nhất kỳ tuyển sinh”, Vân Anh nhớ lại.
Từ khoảnh khắc ấy, cánh cửa không chỉ mở ra mà còn có người nắm tay cô đi tiếp. NSƯT Lan Anh đồng hành từ những bài học kỹ thuật nhỏ nhất đến chiến lược dự thi quốc tế. Bên cạnh đó là sự hỗ trợ của Tiến sĩ – pianist Trần Trang, cùng sự động viên chuyên môn từ PGS.TS Tân Nhàn và Tiến sĩ – ca sĩ Thu Hà.
Gia đình nơi giữ giấc mơ không rơi xuống
Nếu âm nhạc là giấc mơ thì gia đình chính là điểm tựa để giấc mơ ấy không chông chênh.
Vân Anh là người đầu tiên trong gia đình theo nghệ thuật. Tuổi thơ cô không trọn vẹn khi cha mất từ năm lên 4. Những ký ức về cha chỉ còn lại qua lời kể và tấm di ảnh: “Nhìn bạn bè có đủ cha mẹ, tôi tủi thân lắm”.
Nhưng sự thiếu vắng ấy lại được lấp đầy bằng tình yêu thương bền bỉ. Mẹ, hai anh trai và ông ngoại trở thành những điểm tựa âm thầm nhưng vững chắc. Ông ngoại – khán giả khó tính nhất, luôn nghe trước mọi bản thu của cô: “Ông toàn chê thôi, ít khi khen. Ông nói nếu mình nghe được khán giả mới thích”.
Gia đình từng thuộc diện hộ nghèo rồi cận nghèo nhưng chưa bao giờ mẹ cô để các con phải bỏ học hay thiếu ăn thiếu mặc. Hai anh trai chấp nhận dừng việc học sau lớp 12, vay tiền đi xuất khẩu lao động, gửi từng đồng về để em gái tiếp tục con đường còn dang dở của họ.
Người mẹ từng phản đối con theo nghệ thuật vì sợ vất vả, cuối cùng lại trở thành người đồng hành gần gũi nhất. Ngày Vân Anh ra Hà Nội học, mẹ theo cùng vì không yên tâm để con một mình nơi đất khách. Ai thuê gì làm đó bà làm đó, miễn là được cùng con nuôi dưỡng ước mơ âm nhạc. Khi mọi thứ dần ổn định, bà về lại quê nhà những vẫn dõi theo con từng ngày. Chính sự hy sinh ấy đã tạo nên một nền tảng vững chắc để Vân Anh bước đi, không chùn bước trước những thử thách phía trước.
Chiến thắng tại Kyushu Music Competition 2026 vì thế không phải là đích đến. Nó chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình dài hơn.
“Tôi còn trẻ, chưa đủ trải nghiệm, chưa đủ độ chín… nhưng tôi có sự tươi mới của tuổi trẻ và đang cố gắng từng ngày”, cô nói.
Có lẽ, chính sự chưa hoàn thiện ấy lại là điều đáng quý nhất, bởi nó mở ra những khả năng chưa giới hạn. Một giọng ca mang trong mình cả truyền thống và hiện đại, đang từng bước tìm cách dung hòa hai thế giới.
Từ miền quê Hà Tĩnh đến sân khấu quốc tế, hành trình của Trần Thị Vân Anh không chỉ là câu chuyện của tài năng. Đó là câu chuyện của niềm tin, của những bàn tay nâng đỡ của một cô gái trẻ dám bước xa hơn những gì mình từng nghĩ.
Và ở đâu đó, phía sau ánh đèn sân khấu, vẫn có một ánh nhìn lặng lẽ dõi theo. Cô luôn tin cha ở trên cao vẫn đang bảo vệ và tiếp thêm sức mạnh cho mình.
Ca sĩ Vân Anh thể hiện “Giận mà thương”
