‘Hẹn em ngày nhật thực’ không tạo ra xung đột lớn nhưng khiến người xem đau

Tôi đọc các bài review Hẹn em ngày nhật thực đa số nói rằng phim sẽ rất cảm động nên giữ cho mình một tâm thế “cứng” để đi xem. Nhưng tôi bị gãy ngay câu hỏi của nhân vật: “Nó có đạo không?”. Nghe thì nhẹ mà nó cắt một đường rất sâu. Không phải hỏi để biết mà là để phân định, để xem tình yêu đó có được phép tồn tại hay không.

Cái đau không nằm ở câu hỏi mà nằm ở việc tình yêu bị đặt lên bàn cân với niềm tin, một con người bị “định nghĩa” chỉ bằng một chữ: có đạo/không có đạo và từ đó bị quyết định số phận. Với người có đạo, câu hỏi đó còn nặng hơn. Vì nó không chỉ là gia đình mà là Giáo lý, niềm tin, sự “đúng sai” đã ăn sâu nên khi câu hỏi đó được thốt ra giống như một lời báo trước rằng tình yêu này sẽ không dễ đâu.

Xem phim, tôi chạm lại chính mình, một người vẫn tin vào Chúa nhưng lại yêu theo cách mà giáo hội không công nhận, một người đứng giữa đức tin và trái tim.

Hẹn em ngày nhật thực không chỉ là một bộ phim tình yêu mà là một bộ phim về đức tin về sự lựa chọn và về những con người yêu nhau nhưng không thể sống chỉ bằng tình yêu. Thiên Ân bước vào đời tu không hẳn vì đã nghe rõ tiếng gọi của Chúa mà còn vì bị dồn đến chân tường bởi áp đặt gia đình và nỗi bất lực của chính mình. Nhưng cũng chính vì vậy, phim càng day dứt: bởi trong Công giáo, đi tu phải là ơn gọi, không phải một nơi để trốn chạy.

Bi kịch của Thiên Ân là cô chọn một con đường thánh thiêng khi trái tim vẫn còn đầy giông bão. Còn An Thiên, anh yêu đủ sâu để không cưới người mình thương bằng một cách sai. “Anh sẽ cưới em nhưng không phải bằng cách này” là câu nói cho thấy tình yêu trong phim đẹp không phải vì dữ dội mà vì tử tế đến tận cùng. Bộ phim chỉn chu, sạch và đẹp đến mức khiến người xem nổi da gà, vì từng khung hình, từng lời thoại đều giữ lại cho tình yêu một phẩm giá hiếm thấy trên màn ảnh Việt.

Đưa tôn giáo vào điện ảnh chưa bao giờ là chuyện dễ. Vì chỉ cần lệch một chút thôi, là sẽ trở thành giáo điều, phán xét hoặc làm tổn thương niềm tin của người khác. Nhưng Hẹn em ngày nhật thực lại chọn một con đường rất khó, không đứng về phía nào mà đứng về phía con người.

Khi đức tin không bị “giải thích” mà được “cảm”. Đạo diễn không biến Công giáo thành bài giảng, không cố chứng minh đúng sai. Thay vào đó, Lê Thiện Viễn mài mòn từng nhân vật, để thấy đức tin, nỗi sợ và cả những điều họ không dám nói ra. Thiên Ân không phải là một hình mẫu “đi tu đúng nghĩa”. Cô là một con người bước vào nơi thánh thiêng với một trái tim còn đầy tổn thương. Và chính vì vậy mọi giằng xé của cô trở nên thật.

Sự giằng xé, khi không có lựa chọn nào là nhẹ. Phim không tạo ra xung đột lớn nhưng lại khiến người xem đau bằng những điều rất nhỏ, một ánh nhìn phải quay đi, một lời muốn nói nhưng nuốt lại, một quyết định tưởng như đúng nhưng lại làm tim vỡ ra. Cái hay là, không có lựa chọn nào là sai hoàn toàn nhưng cũng không có lựa chọn nào không phải trả giá.

Tình yêu không vượt qua đức tin mà đi cùng đức tin. Điều đẹp nhất mà phim làm được, không phải là để tình yêu chiến thắng tất cả mà là tình yêu không cần phá vỡ đức tin để tồn tại. An Thiên không kéo Thiên Ân rời khỏi con đường cô chọn. Thiên Ân cũng không biến tình yêu thành lý do để chống lại tất cả. Họ yêu nhau nhưng vẫn giữ cho nhau một phẩm giá rất sạch và chính điều đó làm người xem nổi da gà.

Một niềm tin rất đẹp nhưng không dễ. Phim không nói rằng, cứ yêu là sẽ đến được với nhau hay cứ tin là sẽ không đau. Ngược lại, phim cho thấy, yêu rất nhiều vẫn có thể phải rời xa, tin rất sâu vẫn có thể phải giằng xé. Nhưng sau tất cả, nó để lại một điều rất đẹp, tình yêu nếu đủ tử tế, sẽ không phá hủy con người mà làm họ trở nên tốt hơn.

Có những lúc trong đời, mình tưởng chỉ cần mạnh mẽ hơn một chút, là giữ được người mình thương. Nhưng rồi mình hiểu ra không phải cái gì giữ được cũng là đúng. Và có những tình yêu, đẹp nhất là khi mình không bước qua ranh giới. 

MV bài hát “Hẹn ước xin khuất lời”:

Phạm Minh Hiền

Độc giả có thể gửi cảm nhận về bộ phim tới địa chỉ: [email protected]. Quan điểm không nhất thiết phải trùng với bài đã đăng trên VietNamNet. Xin trân trọng cảm ơn!