Nổi gió của đạo diễn Huy Thành vừa xuất hiện trong chương trình Cine7 – Ký ức phim Việt phát trên VTV. Đây là tác phẩm đầu tiên của điện ảnh cách mạng nói về chiến tranh với bối cảnh miền Nam. Được chuyển thể từ vở kịch cùng tên của Đào Hồng Cẩm, phim khắc họa vấn đề thời sự cuối những năm 1960. Trong phim, Phương (do NSND Thế Anh đóng) gặp lại chị gái Vân (do NSND Thuỵ Vân đóng) là chiến sĩ trong đội ngũ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam sau nhiều năm xa cách.
Sự thật ám ảnh cảnh quay một lần duy nhất
Không chỉ hấp dẫn bởi sự kịch tính và lựa chọn khắc nghiệt của những người con, Nổi gió còn gây ấn tượng mạnh bởi khả năng khắc họa hình tượng người phụ nữ trong chiến tranh. Vân – người chiến sĩ cách mạng hứng chịu nỗi đau đến điên dại: mất gia đình, em trai và người con trai 3 tuổi trong tù nhưng cô vẫn vượt qua và dùng vỏ bọc người điên để hoạt động cách mạng trong tù. Theo nhà phê bình điện ảnh Ngô Phương Lan, với điều này, Nổi gió đã thể hiện rõ nét một yếu tố đặc sắc của “tính nữ” trong điện ảnh Việt.
Mặc dù sinh ra và lớn lên ở miền Bắc, cố NSND Thụy Vân đã hóa thân xuất sắc vào vai người phụ nữ Bến Tre trong Nổi gió. NSND Thuỵ Vân tự đóng hàng loạt cảnh bị đánh đập, tra tấn. Một trong những cảnh quay gây ám ảnh nhất là khi nhân vật bị quấn băng gạc tẩm cồn vào 10 đầu ngón tay rồi châm lửa đốt. Trước ngọn lửa cháy rực trên hai bàn tay, ánh mắt cương nghị, gương mặt không chút biến sắc của Thuỵ Vân khiến quân thù sợ hãi.
Trích đoạn cảnh quay đốt 10 ngón tay trong phim:
Chia sẻ về cảnh quay này, TS Ngô Anh Đào – con gái của cố NSND Thuỵ Vân cho biết mẹ bà phải quấn một lớp gạc vào 10 đầu ngón tay rồi chồng lên một lớp thạch cao, ngoài cùng là lớp bông tẩm dầu và châm lửa đốt. “Khi tôi hỏi mẹ có sợ không, chứ con trông nguy hiểm lắm, mẹ chỉ đáp: ‘’Không. Trong khoảnh khắc đó, mẹ là chị Vân chứ không là mẹ nữa”, con gái NSND Thuỵ Vân chia sẻ.
Bối cảnh miền Tây sông nước “ra đời” tại Hải Phòng
Bộ phim được sản xuất năm 1966, khi chiến tranh diễn ra khốc liệt. Mặc dù khắc hoạ cuộc chiến của đồng bào miền Nam nhưng đoàn phim phải quay tại bối cảnh của nông trường Quý Cao tại Hải Phòng – nơi tập trung đông đảo đồng bào miền Nam tập kết ra Bắc. Chính bà con tại đây góp sức làm nên bối cảnh miền Tây sông nước từ tái tạo kênh rạch, nhà lá từng bộ ấm chén trong nhà đến làm cầu khỉ… Nhờ thế, một bối cảnh Bến Tre đậm chất miền Tây ra đời ngay tại Hải Phòng.
Vợ cố nghệ sĩ chia sẻ về thời điểm NSND Thế Anh nhận vai Phương: “Bộ phim đã quay mà nhân vật Trung uý Phương là người khác đóng. Dù đã được chụp hình nhưng mãi đến khi thử phục trang quân ngụy, đạo diễn Huy Thành và cả đoàn phim mới thấy đây mới là Trung uý Phương”.
Vợ cố nghệ sĩ chia sẻ về cách NSND Thế Anh trở thành “nam thần trong mộng” của khán giả:
Với những nỗ lực hết mình của dàn diễn viên tên tuổi gồm NSND Thuỵ Vân, NSND Thế Anh, Lâm Tới…, nhân vật Vân và Trung uý Phương trở thành những vai diễn để đời trong lòng nhiều thế hệ khán giả. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, Nổi gió vẫn được đánh giá truyền cảm hứng và tinh thần cho công cuộc giải phóng miền Nam năm 1975. Phim giành giải Bông Sen Vàng cho hạng mục Phim truyện nhựa tại Liên hoan phim Việt Nam lần đầu tiên.
Sau 47 năm, NSƯT Ngọc Thu bồi hồi chia sẻ về những ký ức về vai diễn ‘chị Út Tịch’ trong phim ‘Mẹ vắng nhà’.
NSND Trà Giang chia sẻ hồi ức đóng ”Vĩ tuyến 17 ngày và đêm” – tác phẩm kinh điển giành giải quốc tế, vẫn sống mãnh liệt sau 50 năm.
16 năm sau bộ phim “Đừng đốt”, Minh Hương khóc khi gặp lại em gái liệt sĩ bác sĩ Đặng Thùy Trâm trong chương trình “Cine7 – Ký ức phim Việt”.
