Đôi nét về cố nghệ sĩ Thanh Lan – Hoa hậu nghệ sĩ 1962, sáng lập trung tâm băng nhạc Thanh Lan

31/01/2025.

Từ trước đến nay, khi nói đến Thanh Lan, thường là ai cũng nghĩ trước tiên đến ca sĩ Thanh Lan hát nhạc Pháp, Thanh Lan của những bài hát song ca cùng Nhật Trường. Vì vậy khi nhắc đến một ca sĩ Thanh Lan khác, lớn hơn, là chủ của trung tâm băng nhạc Thanh Lan nổi tiếng ở hải ngoại, người ta thường nói kèm là Thanh-Lan-lớn, hoặc “Thanh Lan hoa hậu nghệ sĩ”. Bài viết này xin giới thiệu đôi nét về bà “Thanh Lan lớn” – một người đẹp được giới đồng nghiệp gọi là hoa hậu nghệ sĩ, bà đã qua đời năm 2015.

Nữ ca sĩ Thanh Lan tên thật là Dương Thị Tỉnh, sinh năm 1941. Trước khi đến với sân khấu ca nhạc phòng trà Saigon, bà từng là vũ công trong ban vũ của đoàn cải lương Kim Chung năm 1958 lúc mới 17 tuổi. Với vẻ đẹp sắc sảo và một tiếng hát nhẹ nhàng, năm 1959, Thanh Lan đã thử sức trong nghề ca hát chuyên nghiệp, và bất ngờ thành công tại các phòng trà Văn Cảnh, Bồng Lai, Hòa Bình, và nhất là ở Kim Điệp, Anh Vũ. Cũng tại phòng trà Anh Vũ, Thanh Lan đã được nhận danh hiệu “Hoa hậu nghệ sĩ” năm 1962 – một giải thưởng tôn vinh do bác sĩ Trương Ngọc Hơn tổ chức. Trước đó 1 năm, danh hiệu này lần đầu tiên được tổ chức năm 1961 với phần thưởng được trao cho ca sĩ Thanh Thúy.

Thanh Lan còn có tham gia đóng phim. Nhà báo Ngành Mai thuật lại trên đài RFA như sau: “Thanh Lan còn một lợi điểm nữa là rất ăn ảnh. Vì thế, nàng bước qua địa hạt phim ảnh thật dễ dàng. Trên màn bạc, Thanh Lan đã xuất hiện trong các phim “Đò Chiều”, “Bẽ Bàng”, “Cảnh Đẹp Miền Nam”, và thủ một vai chánh trong phim “Ảo Ảnh”. Con đường nghệ thuật đã đưa Thanh Lan đến nếp sống trưởng giả, từ một nữ vũ sinh trong đoàn Kim Chung vào khoảng năm 1958, nàng bắt đầu bước qua tân nhạc năm 1959. Người hướng dẫn về tân nhạc đầu tiên cho Thanh Lan là nhạc sĩ Phó Quốc Thăng. Nét đẹp của Thanh Lan được công nhận năm 1962, khi người ta tôn phong nàng làm “hoa hậu nghệ sĩ” và long trọng trao vương miện cho nàng trên sân khấu Anh Vũ. Phòng trà Anh Vũ ở Sài Gòn là nơi mà những nhân vật tai to mặt lớn thời Đệ Nhất Cộng Hòa thường lui tới”.

Thanh Lan chính là phu nhân của ông Cao Xuân Vỹ, người từng giữ vai trò Tổng Giám Đốc Thanh Niên thời Đệ Nhất Cộng Hòa cho đến thời điểm đảo chánh năm 1963. Cuộc sống giàu sang và trưởng giả không làm Thanh Lan quên nghệ thuật, vì vậy thỉnh thoảng bà vẫn phải tìm tới một nơi có nhạc để hát. Thanh Lan nói rằng hát không còn là sinh kế, nhưng hát cho… đỡ nhớ.

Có lần một ký giả kịch trường phỏng vấn:

“Thanh Lan bây giờ muốn những gì?”

Bà đáp:

“Chẳng muốn gì nữa, chỉ ngủ trong hạnh phúc sẵn có và niềm vui hiện tại là thích nhứt. Mỗi ngày Thanh Lan ở nhà cưng cậu con trai hoặc lái xe đi dạo phố”.

Về mối quan hệ gia đình, ngoài việc là phu nhân của một chính khách nổi tiếng, Thanh Lan còn là chị ruột của bà Nguyễn Bích Lan, sáng lập trung tâm Làng Văn nổi tiếng. Ngoài ra chính Thanh Lan cũng là người sáng lập ra trung tâm Thanh Lan vào những ngày tháng mà nền âm nhạc hải ngoại bắt đầu sôi động vào đầu thập niên 1980. Thời điểm đó, trung tâm Thanh Lan là 1 trong những trung tâm băng nhạc lớn nhất ở hải ngoại với hàng trăm tape và CD các loại. Ngoài ra Trung Tâm Thúy Anh cũng thuộc sở hữu của vợ chồng em trai (Tiến Bắc) – em dâu (ca sĩ Kim Ngân) của 2 bà Lan. Ngoài ra bà cũng là mẹ chồng của ca sĩ Mai Thiên Vân.