Sự thật đằng sau bài nhạc thất tình nổi tiếng “Đoạn Tái Bút” của Chế Linh

Bài hát Đoạn Tái Bút được hai nhạc sĩ Bằng Giang và Tú Nhi (bút danh khi viết nhạc của ca nhạc sĩ Chế Linh) cùng hợp soạn vào những năm cuối thập niên 1960s, có thể xem là một trong những bài nhạc vàng thất tình nổi tiếng nhất, với nội dung là tâm sự của một chàng trai tội nghiệp vì bị người tình phụ rẫy:

Ta xa rồi em nhé, đường em em cứ vui
Đừng về bên gác trọ, để mặc tôi với đời
Em đi thật xa, để quên chuyện ngày qua
Ở đây dù mưa gió một mình tôi sẽ đi qua…

Tuy nhiên, theo chính lời Chế Linh kể trong một buổi diễn ở trong nước vào gần đây, thì câu chuyện buồn trong bài hát này bắt nguồn từ việc ông đã… ngoại tình và bị vợ bắt quả tang.

Vào khoảng cuối thập niên 1960, một ngày nọ Chế Linh đến phòng thu cùng một cô gái rất đẹp vừa mới quen thì bị nhạc sĩ Nhật Ngân bắt gặp và… mách với người vợ chưa cưới.

Nguyên văn lời kể của Chế Linh như sau:

“Vợ tôi chạy thẳng tới phòng thu, lúc đó tôi run lắm. Khi tôi ra gặp, vợ chỉ nhìn rồi đi, tôi về năn nỉ gần chết nhưng vợ không chấp nhận. Tôi bỏ đi hai tuần mới về Sài Gòn thì nhìn thấy cô ngồi với người đàn ông khác. Tôi buồn vì nghĩ vừa mới xa nhau mà cô ấy đã thay lòng đổi dạ nhưng cũng chấp nhận vì mình có lỗi trước. Lúc đó chúng tôi mới hứa hẹn với nhau chứ chưa kết hôn.

Tôi về nhà ngồi viết “Đoạn Tái Bút” với câu Tầm tay nào tôi với, tình ta cách xa rồi. Đến hơn tháng sau, một người đàn anh của tôi mắng là vợ tôi về nhà anh khóc lóc hoài vì chuyện chia tay. Tôi đến chở về với vợ và hứa không quen cô kia nữa, cũng nhận ra mình đã hiểu nhầm vợ vì cô ấy chỉ ngồi tâm sự với bạn chứ không hề phụ mình”.

Dựa theo năm sáng tác của bài hát Đoạn Tái Bút, khoảng năm 1968-1969, có thể đoán người vợ sắp cưới mà Chế Linh nhắc tới là người vợ thứ 2. Năm 1963, khi mới 21 tuổi, Chế Linh cưới người vợ đầu tiên. Đến năm 1967, hai người đã có 5 đứa con chung với nhau. Ngay sau đó hai người ly dị và Chế Linh bắt đầu hẹn hò và cưới người vợ thứ hai (cũng là em ruột của người vợ đầu).

Lời nhạc trong bài Đoạn Tái Bút rất thống thiết, nói về một chàng trai rất tội nghiệp, bị người yêu phụ rẫy: “Tôi không giận em, nhưng tiếc buồn tơ duyên, tầm tay nào tôi với, tình ta cách xa rồi…” Nhưng khi nghe Chế Linh kể lại như trên, nhiều người mới bất ngờ vì trái ngược với những gì đã hình dung khi nghe bài hát, và người có lỗi không phải là cô gái.

Bài hát này được Chế Linh hợp soạn cùng với nhạc sĩ Bằng Giang. Họ đã hợp tác với nhau trong nhiều bài nhạc vàng, trong đó nổi tiếng nhất (và cũng là bài hát đầu tay của Chế Linh) là bài Đêm Buồn Tỉnh Lẻ, viết năm 1962 khi Chế Linh mới 20 tuổi. Sau đó là Bài Ca Kỷ Niệm (cùng năm 1962), rồi Đoạn Tái Bút (khoảng cuối thập niên 1960). Có lẽ là sau khi “thất tình” với người vợ chưa cưới, Chế Linh đã tìm đến tâm sự với nhạc sĩ Bằng Giang, rồi hai người đã cùng nhau viết nên một tuyệt phẩm thất tình để lại cho đời: Đoạn Tái Bút.

Chế Linh hát trước 1975

Ta xa rồi em nhé, đường em em cứ vui
Đừng về bên gác trọ, để mặc tôi với đời
Em đi thật xa, để quên chuyện ngày qua
Ở đây dù mưa gió một mình tôi sẽ đi qua

Tôi đi tìm bôi xóa, hình em trong mắt tôi
Lời nào hai đứa nguyện, và tìm quên kỷ niệm
Men cay từng đêm, cũng chỉ đầy đọa thêm
Tình nhân, tình nhân hỡi, từ xin giã nhân tình

Tôi, tôi ngỡ em còn thơ, như lòng tôi ước mơ
Nên thầm yêu tha thiết, và nguyện sẽ tôn thờ
Đâu ngờ nhọc nhằn trong tình yêu
Giờ đây xót xa nhiều

Cơn mưa nào không dứt, buồn riêng ai chẳng phai
Lời nào không chuốt chải, tình nào luôn thắm hoài
Tôi không giận em nhưng tiếc buồn tơ duyên
Tầm tay nào tôi với, tình ta cách xa rồi

Lời bài hát này được chép theo tiếng hát Chế Linh thu âm trước năm 1975. Lời nhạc này có môt số khác biệt so với lời trong tờ nhạc dưới đây.

Trường Vũ hát Đoạn Tái Bút

Sau năm 1975, ca sĩ Trường Vũ rất được yêu thích với bài Đoạn Tái Bút, đồng thời cũng có hát thêm một lời mới dựa trên nhạc cũ, đó là bài Đoạn Tái Bút 2 như sau:

Đêm nay là đêm cuối còn riêng tôi với em
Còn gì em muốn tỏ còn gì em muốn bày
Tôi không giận em nhưng thấy lòng chua cay
Đường xưa giờ quang tái
Giọt sầu canh cánh trên vai.

Em đi về phương đó còn riêng tôi chốn đây
Một mình bên gối lẻ đọc hoài thư chúng mình
Tôi đâu ngờ đâu duyên kiếp mình bể dâu
Dành cho người yêu dấu phải xa mối duyên đầu.

Thôi hãy cố quên chuyện xưa vui buồn như nắng mưa
Ta còn mong chỉ nữa định mệnh đã an bài
Đêm về ngồi nhìn mưa nhẹ rơi
Chợt nghe xót thương đời.

Đêm nay là đêm cuối rồi mai xa mãi xa
Tình đầu hơn tất cả mộng đầu ghi nhớ hoài
Chia tay từ đây hai đứa về hai nơi
Người đi tìm duyên mới người đi cuối phương trời.

Trường Vũ hát Đoạn Tái Bút 2

Đông Kha (nhacxua.vn)